Ğöza poya kuyasi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56-b. — ziyouz.com
Ğöza poya kuyasi (P1a1uyeyoga uTse-Ia .) — öyiqqanotli kuyalar oilasiga man-sub tur. Kapalaklarining qanoti yoyilganda 17 mm ça; old qanotlari oç jigarrang, orqa qanotlari esa qönğirroq kulrang bölib, uzun hoşiyalar 6-n öralgan. Qurti xira oq rangda, uz. 11 mm ça, boşi qoramtir, qalqoni birinçi böğimda. Ğumbagi jigarrang, tanasining oxirgi qismida uçi qay-rilgan kalta, yöğon tikani bor. zararlangan ösimlik poyasila qurt holida qişlaydi. Keç ekilib, zaiflaşgan va ösişdan orqada qolgan ğözalar-da, yovvoyi gulxayri çakalaklarida uçraydi. Zararkunanda Örta Osiyoda 2 böğin beradi. Birinçi böğin ariq böyi va daryo qirğoqlarida ösuvçi gul-xayri poyasining uçki qismida rivojlanadi. Ikkinçi böğinning rivojlanişi may—iyul oylari ğözaning şonalaş va gullaş davriga töğri keladi. Urğoçisi ğözaning uçki qismlariga bittadan tarqoq holda tuxum qöyadi. Tuxumdan çiqqan qurtlari poyani teşib (5 — 9 sm gaça) kiradi. Ösimlikning zararlangan uçki qismi quriydi va u şoxlab ketadi. kuyalar, ayniqsa, rivojlanişdan orqada qolgan dalalarga zarar yetka-zadi.
Kuraş çoralari: kuyalarning birinçi böğini ğumbakka aylangunga qadar atrofdagi gulxayrilarni örib, yoqib yuboriş; tunlamlarga qarşi qöllanadigan kimyoviy vositalardan foydalaniş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҒЎЗА ПОЯ КУЯСИ (Р1а1уеёга уЦе-Иа Ь.) — ўйиққанотли куялар оиласига ман-суб тур. Капалакларининг қаноти ёйилганда 17 мм ча; олд қанотлари оч жигарранг, орқа қанотлари эса қўнғирроқ кулранг бўлиб, узун ҳошиялар 6-н ўралган. Қурти хира оқ рангда, уз. 11 мм ча, боши қорамтир, қалқони биринчи бўғимда. Ғумбаги жигарранг, танасининг охирги қисмида учи қай-рилган калта, йўғон тикани бор. зарарланган ўсимлик поясила қурт ҳолида қишлайди. Кеч экилиб, заифлашган ва ўсишдан орқада қолган ғўзалар-да, ёввойи гулхайри чакалакларида учрайди. Зараркунанда Ўрта Осиёда 2 бўғин беради. Биринчи бўғин ариқ бўйи ва дарё қирғоқларида ўсувчи гул-хайри поясининг учки қисмида ривожланади. Иккинчи бўғиннинг ривожланиши май—июль ойлари ғўзанинг шоналаш ва гуллаш даврига тўғри келади. Урғочиси ғўзанинг учки қисмларига биттадан тарқоқ ҳолда тухум қўяди. Тухумдан чиққан қуртлари пояни тешиб (5 — 9 см гача) киради. Ўсимликнинг зарарланган учки қисми қурийди ва у шохлаб кетади. куялар, айниқса, ривожланишдан орқада қолган далаларга зарар етка-зади.
Кураш чоралари: куяларнинг биринчи бўғини ғумбакка айлангунга қадар атрофдаги гулхайриларни ўриб, ёқиб юбориш; тунламларга қарши қўлланадиган кимёвий воситалардан фойдаланиш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.