Grançako
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 427-b. — ziyouz.com
Grançako — Jan. Amerikaning markazidagi tabiiy oblast, 18—19° va 20—30° j. k.lar oraliğida, Argentina, Paragvay, Boliviya davlatlari hududida. Şarqda (La-Plata payettekisligiga tutaş qismi) bal. 50 m dan And toğlari etaklari (ğarbga) tomon 500—600 m gaça kötariladi. Iqlimi şim.da subekvatorial, markazida tropik, issiq iqlim, qişi yoğinsiz. Iyulning örtaça t-rasi 12—21°, yanv.niki 26—30° (maksimal t-ra 47° — bu materikdagi eng baland t-radir). Yillik örtaça yoğin şim.-şarqda 1200 mm, jan.-ğarbida 500 mm. Yirik daryolari: Parana, Paragvay, Rio-Bermexo, Rio-Salado va b. Daryolari yezda tölib oqadi. G.-Ç. çekkalarida botqoqlik köp. Qönğir-qizil tuproqli yerlarda siyrak örmonlar, butazorlar bor. Qimmatbaho yoğoç va oşlovçi moddalar olinadigan daraxt turi köp. Hayvonot dunyosi boy. G.-Ç.ning asosiy boyligi — neft va yoğoç. Aholisi örmon kesiş, ovçilik b-n şuğullanadi. Paxta yetiştiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГРАНЧАКО — Жан. Американинг марказидаги табиий область, 18—19° ва 20—30° ж. к.лар оралиғида, Аргентина, Парагвай, Боливия давлатлари ҳудудида. Шарқда (Ла-Плата паеттекислигига туташ қисми) бал. 50 м дан Анд тоғлари этаклари (ғарбга) томон 500—600 м гача кўтарилади. Иқлими шим.да субэкваториал, марказида тропик, иссиқ иқлим, қиши ёғинсиз. Июлнинг ўртача т-раси 12—21°, янв.ники 26—30° (максимал т-ра 47° — бу материкдаги энг баланд т-радир). Йиллик ўртача ёғин шим.-шарқда 1200 мм, жан.-ғарбида 500 мм. Йирик дарёлари: Парана, Парагвай, Рио-Бермехо, Рио-Саладо ва б. Дарёлари езда тўлиб оқади. Г.-Ч. чеккаларида ботқоқлик кўп. Қўнғир-қизил тупроқли ерларда сийрак ўрмонлар, бутазорлар бор. Қимматбаҳо ёғоч ва ошловчи моддалар олинадиган дарахт тури кўп. Ҳайвонот дунёси бой. Г.-Ч.нинг асосий бойлиги — нефть ва ёғоч. Аҳолиси ўрмон кесиш, овчилик б-н шуғулланади. Пахта етиштирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.