«Grand-opera»
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 423–424-b. — ziyouz.com
«Grand-opera» (frans. Grand Opera — katta opera), Musiqa v a raqs milliy akademiyasi — Parijdagi davlat opera va balet teatri. Yevropa musiqali teatr madaniyatining yirik markazlaridan. 1669 y.da «Qirol musiqa akademiyasi» nomida taşkil topgan. 1875 y.dan hoz. nomda. Teatrning tarixi fransuz opera va balet san'atining yuzaga kelişi hamda rivojlanişi b-n uzviy boğliq. 17—18-a.larda «G.-o.» zaminida lirik fojia hamda opera-balet kabi milliy musiqali teatrning turlari (J. Lyulli, J. Ramo va b.), 19-a. boşida «katta opera» janri (D. Ober, J. Rossini, J. Meyer-ber) qaror topgan. 20-a.da «G.- o.» teatri repertuaridan mumtoz opera va baletlar b-n birga zamonaviy kompozitorlar (R. Ştraus, I. Stravinskiy, M. Ravel, A. Onegger, F. Pulenk, A. Berg, S. Prokofyev va b.) asarlari keng örin olgan. «G.-o.»da Fransiya va Yevropaning yetakçi xonandalari (M. Malibran, P. Viardogarsia, J. Grizi, A. Patti, E. Karuzo, F. Şalyapin, M. Kallas, T. Gobbi va b.), raqqos va raqqosalari (M. Taloni, K. Grizi, A. Pavlova, V. Nijinskiy), baletmeysterlari (J. Nover, L. Petipa, S. Lifar, M. Bejar), dirijyorlari (E. Kolonn, P. Montyo, Ş. Myunş) faoliyat kursatgan. Hoz. binosi 1875 y.da qurilgan, 1936 y.da qayta ta'mirlangan. Tomoşa zali 2130 örinli, içki bezaklari nihoyatda haşamatli va körkam. «G.- o.» artistlaridan Françesko va Patris Bartlar Navoiy nomidagi opera va balet teatri spektakllarida qatnaşgan (1970, A. Adan, «Jizel»; P. Çaykovskiy, «Oqquş köli» va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ГРАНД-ОПЕРА» (франц. Grand Opera — катта опера), Мусиқа в а рақс миллий академияси — Париждаги давлат опера ва балет театри. Европа мусиқали театр маданиятининг йирик марказларидан. 1669 й.да «Қирол мусиқа академияси» номида ташкил топган. 1875 й.дан ҳоз. номда. Театрнинг тарихи француз опера ва балет санъатининг юзага келиши ҳамда ривожланиши б-н узвий боғлиқ. 17—18-а.ларда «Г.-о.» заминида лирик фожиа ҳамда опера-балет каби миллий мусиқали театрнинг турлари (Ж. Люлли, Ж. Рамо ва б.), 19-а. бошида «катта опера» жанри (Д. Обер, Ж. Россини, Ж. Мейер-бер) қарор топган. 20-а.да «Г.- о.» театри репертуаридан мумтоз опера ва балетлар б-н бирга замонавий композиторлар (Р. Штраус, И. Стравинский, М. Равель, А. Онеггер, Ф. Пуленк, А. Берг, С. Прокофьев ва б.) асарлари кенг ўрин олган. «Г.-о.»да Франция ва Европанинг етакчи хонандалари (М. Малибран, П. Виардогарсиа, Ж. Гризи, А. Патти, Э. Карузо, Ф. Шаляпин, М. Каллас, Т. Гобби ва б.), раққос ва раққосалари (М. Тальони, К. Гризи, А. Павлова, В. Нижинский), балетмейстерлари (Ж. Новер, Л. Петипа, С. Лифарь, М. Бежар), дирижёрлари (Э. Колонн, П. Монтё, Ш. Мюнш) фаолият курсатган. Ҳоз. биноси 1875 й.да қурилган, 1936 й.да қайта таъмирланган. Томоша зали 2130 ўринли, ички безаклари ниҳоятда ҳашаматли ва кўркам. «Г.- о.» артистларидан Франческо ва Патрис Бартлар Навоий номидаги опера ва балет театри спектаклларида қатнашган (1970, А. Адан, «Жизель»; П. Чайковский, «Оққуш кўли» ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.