Gravitatsion maydon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 415-b. — ziyouz.com
Gravitatsion maydon - q, Tortişiş. GRAVITATSION SILJIŞ - gravi tatsion maydonda tarqalayotgan elektromagnit nurlaniş çastotasining özgarişi. Hyp zarralari — fotonlar gravitatsion potensial qiymatlari teng bölmagan (i2Fi) ikki nuqta orasida harakat qilganda ma'lum iş A = (i1-ş)Ş- bajaradi, natijada fotonlar energiyasi nv va çastotasi v özgaradi. Kuçli gravitatsion maydondan kuçsiz maydonga ötganda fotonlar energiyasi kamayadi, aks xrlda ortadi. Birinçi holda nurning spektral çiziqlari spektrning qizil çetiga, ikkinçi holda binafşa çetiga siljiydi. G.s.ni tajribada kuzatiş mumkin. G.s.ni tekşirişning gravimetriyaaa katta ahamiyati bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГРАВИТАЦИОН МАЙДОН - қ, Тортишиш. ГРАВИТАЦИОН СИЛЖИШ - грави тацион майдонда тарқалаётган электромагнит нурланиш частотасининг ўзгариши. Hyp зарралари — фотонлар гравитацион потенциал қийматлари тенг бўлмаган (и2Фи) икки нуқта орасида ҳаракат қилганда маълум иш А = (и1-щ)Щ- бажаради, натижада фотонлар энергияси nv ва частотаси v ўзгаради. Кучли гравитацион майдондан кучсиз майдонга ўтганда фотонлар энергияси камаяди, акс хрлда ортади. Биринчи ҳолда нурнинг спектрал чизиқлари спектрнинг қизил четига, иккинчи ҳолда бинафша четига силжийди. Г.с.ни тажрибада кузатиш мумкин. Г.с.ни текширишнинг гравиметрияаа катта аҳамияти бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.