Grenlandiya tyuleni
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 436-b. — ziyouz.com
Grenlandiya tyuleni (Pagophilus groenlandica) — tyulenlar oilasiga mansub sut emizuvçi hayvon, uruğning yagona turi. Tanasining uz. 2 m gaça, oğirligi 150—160 kg. Tuğilgan bolasi oq yoki sarğiş oq., uz. 80 sm ga yaqin. Voyaga yetgan erkaklarining ikkita qora, uruğoçilarining qönğir qanotsimon doğlari bor. Boşi kora. Atlantika okeanining şim. qismi va Şim. muz okeanida, jumladan Oq, Barens dengizlari va Kare dengizining ğarbiy qismida tarqalgan. Köpayiş va tullaş davrida uçta populyatsiya (oq dengiz, nyufaundlend, yanmayen-norvegiya) hosil qiladi. Doimo mavsumiy migratsiya qiladi. Baliq va umurtqasizlar b-n oziqlanadi. Katta muz bölaklari ustida köpayadi. Homiladorlik davri 11 — 11,5 oy, 40 yilga yaqin umr köradi. 1—2 bola tuğadi. Möynasi va yoği uçun köp ovlanişi tufayli soni 7—10 mln.dan (1950 y.) 1,75—2,5 mln. gaça (1960 y.) kamayib ketganligi uçun ovlaş qat'iy man qilingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГРЕНЛАНДИЯ ТЮЛЕНИ (Pagophilus groenlandica) — тюленлар оиласига мансуб сут эмизувчи ҳайвон, уруғнинг ягона тури. Танасининг уз. 2 м гача, оғирлиги 150—160 кг. Туғилган боласи оқ ёки сарғиш оқ., уз. 80 см га яқин. Вояга етган эркакларининг иккита қора, уруғочиларининг қўнғир қанотсимон доғлари бор. Боши кора. Атлантика океанининг шим. қисми ва Шим. муз океанида, жумладан Оқ, Баренц денгизлари ва Каре денгизининг ғарбий қисмида тарқалган. Кўпайиш ва туллаш даврида учта популяция (оқ денгиз, ньюфаундленд, янмайен-норвегия) ҳосил қилади. Доимо мавсумий миграция қилади. Балиқ ва умуртқасизлар б-н озиқланади. Катта муз бўлаклари устида кўпаяди. Ҳомиладорлик даври 11 — 11,5 ой, 40 йилга яқин умр кўради. 1—2 бола туғади. Мўйнаси ва ёғи учун кўп овланиши туфайли сони 7—10 млн.дан (1950 й.) 1,75—2,5 млн. гача (1960 й.) камайиб кетганлиги учун овлаш қатъий ман қилинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.