Greyzen
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 432-b. — ziyouz.com
Greyzen (nem. Greisen parçalaniş) metasomatik yöl b-n kelib çiqqan toğ jinsi. Asosan kvars va tiniq slyudalar — lepidolit va muskovitdan iborat. Köpinça sanoatda ajratib oliş maqbul bölgan darajada orasira qimmatli ruda minerallari (kassiterit, volframit, tantalit va b.) aralaşgan böladi; bunday hollarda ularga ruda jinslari deb qaraladi. Qatlamlari, odatda, granit massivlarida, aksari ularning çekkalarida joylaşgan böladi. G. greyzenizatsiya, ya'ni granit jinslarining magmadan ajralib çiqqan gaz va suyuq qorişmalar ta'sirida özgarişidan vujudga keladi. Natijada dastlabki jinslar G.ga aylanadi. Özbekistonning Zirabuloq-Ziyovuddin va Çatqol-Qurama toglarida uçraydi. G. nodir metallar va qimmatbaho toşlar (topaz, berill va b.) qazilmalarini izlab topişda yetakçi belgi xisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГРЕЙЗЕН (нем. Greisen парчаланиш) метасоматик йўл б-н келиб чиққан тоғ жинси. Асосан кварц ва тиниқ слюдалар — лепидолит ва мусковитдан иборат. Кўпинча саноатда ажратиб олиш мақбул бўлган даражада орасира қимматли руда минераллари (касситерит, вольфрамит, танталит ва б.) аралашган бўлади; бундай ҳолларда уларга руда жинслари деб қаралади. Қатламлари, одатда, гранит массивларида, аксари уларнинг чеккаларида жойлашган бўлади. Г. грейзенизация, яъни гранит жинсларининг магмадан ажралиб чиққан газ ва суюқ қоришмалар таъсирида ўзгаришидан вужудга келади. Натижада дастлабки жинслар Г.га айланади. Ўзбекистоннинг Зирабулоқ-Зиёвуддин ва Чатқол-Қурама тогларида учрайди. Г. нодир металлар ва қимматбаҳо тошлар (топаз, берилл ва б.) қазилмаларини излаб топишда етакчи белги хисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.