Guandun

Guandun — Xitoy jan.dagi provinsiya, Jan. Xitoy dengizi sohilida. Mayd. 197,1 ming km2. Aholisi 71,4 mln. kişi (1998), aksariyati xitoy (xan)lar. Ma'muriy markazi — Guançjou (Kanton). G. hududi bal. 1800 — 1900 m bölgan toğ, qir hamda daryo vodiylaridagi pasttekisliklardan iborat. Iqlimi subtropik, jan.da tropik. Pasttekisliklarda yanv.ning örtaça t-rasi 8 — 16°, iyulniki 26 — 28°. Yillik yoğin 1200 — 2000 mm. Daryolari (Sitszyan, uning irmoği Beyszyan va b.) sersuv. G. hududining qariyb yarmi doim yaşil örmon (qarağay, kunningamiya, lavr va çoy daraxtlari, evkalipt, xin va b.). Iqtisodiyotida q. x. yetakçi örinda, G. Xitoyning tropik ekinlar eqiladigan muhim r-ni. Asosiy q.x. ekini — şoli, şuningdek, batat, şakarqamiş, moyli ekinlar (yer yonğoq, soya, kunjut, kameliya, tung), mevali ösimliklar (sitruslar, banan, ananas, mango), jut, rami, sizal, va b. yetiştiriladi. Ipakçilik rivojlangan. Çorvaçiliqda köproq qoramol, çöçqa va parranda boqiladi. Baliqçilik va baliq ovlaş b-n ham şuğullaniladi. Tuz olinadi. Sanoatining yetakçi tarmoği — oziq-ovqat va töqimaçilik. Foydali qazilmalardan bitumli slanetslar, volfram, marganets, surma rudalari va b. bor. Mahalliy kömir va temir rudasi asosida qora metallurgiya sanoati barpo etilgan. Har xil maşinasozlik korxonalari Guançjou, Çjanszyan, Şantouda joylaşgan. Kimyo va sellyuloza-qoğoz sanoati rivojlangan. Sitszyan daryosi va uning irmoqlarida kema qatnaydi. Dengiz portlari: Guançjou, Çjanszyan, Şantou, Xaykou.