Guansi-çjuan muxtor rayoni
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 469-b. — ziyouz.com
Guansi-çjuan muxtor rayoni — Xitoyning jan.dagi milliy ma'muriy birlik. Sitszyan daryosi havzasida. 1958 y.da avvalgi Guansi provinsiyasi örnidataşkil etilgan. Mayd. 236 ming km2. Aholisi 46,7 mln.dan ziyod kişi (1998). Ma'muriy markazi — Nannin ş. Hududining katta qismi toğ va tepaliklar. Köp qismining bal. 1000 m dan past. Eng baland joyi 2070 m. R-nning şimolida karst relyef şakllari köp uçraydi. Yanv.ning örtaça t-rasi şimolida 6°, jan.da 14°, iyulniki 24 — 28°. Tuprogi, asosan, laterit. Doim yaşil örmonlar bor. Subtropik va tropik ösimiklar ösadi. Iqtisodiyotining yetakçi tarmoqi — q. x. R-n yer maydonining 11,5%i işlanadi. Asosiy ekini — şoli (ekin mayd. 64%), şuningdek, batat, şakarqamiş, yer yonğoq, kunjut, indov, raps, tamaki, meva, çoy, tung, kofe, paxta; ziravorlardan dolçin, arpabodiyon, muskat yonğoği, zanjabil va b. yetiştiriladi. Ekinlardan yiliga 2 — 3 marta hosil olinadi. Çorvaçilik yordamçi ahamiyatga ega; parrandaçilik rivojlangan. Junszyan daryosi vodiysining yuqori qismida yoğoç tayyorlanadi. Sanoatida köproq şoli oqlaş, yoğ, şakarqand, yoğoçsozlik, qoğoz, töqimaçilik tarmoqlari rivojlangan. Yer osti boyliklaridan qalay, marganets, qörğoşin va pyx, toşkömir qazib çiqariladi. Metallurgiya va maşinasozlik, kimyo korxonalari bor. Hunarmandçilik b-n ham şuğullaniladi (Binyanda çinni işlab çiqariladi). Eng katta sanoat markazi — Nannin va Lyuçjou. Sitszyan va uning irmoqlarida kema qatnaydi. Syanguy kanali orqali Yanszi daryosiga ötiladi. Rayon t. y. orqali boşqa hududlar b-n boğlangan. Köplab oliy öquv yurtlari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУАНСИ-ЧЖУАН МУХТОР РАЙОНИ — Хитойнинг жан.даги миллий маъмурий бирлик. Сицзян дарёси ҳавзасида. 1958 й.да аввалги Гуанси провинцияси ўрнидаташкил этилган. Майд. 236 минг км2. Аҳолиси 46,7 млн.дан зиёд киши (1998). Маъмурий маркази — Наньнин ш. Ҳудудининг катта қисми тоғ ва тепаликлар. Кўп қисмининг бал. 1000 м дан паст. Энг баланд жойи 2070 м. Р-ннинг шимолида карст рельеф шакллари кўп учрайди. Янв.нинг ўртача т-раси шимолида 6°, жан.да 14°, июлники 24 — 28°. Тупроги, асосан, латерит. Доим яшил ўрмонлар бор. Субтропик ва тропик ўсимиклар ўсади. Иқтисодиётининг етакчи тармоқи — қ. х. Р-н ер майдонининг 11,5%и ишланади. Асосий экини — шоли (экин майд. 64%), шунингдек, батат, шакарқамиш, ер ёнғоқ, кунжут, индов, рапс, тамаки, мева, чой, тунг, кофе, пахта; зираворлардан долчин, арпабодиён, мускат ёнғоғи, занжабил ва б. етиштирилади. Экинлардан йилига 2 — 3 марта ҳосил олинади. Чорвачилик ёрдамчи аҳамиятга эга; паррандачилик ривожланган. Жунцзян дарёси водийсининг юқори қисмида ёғоч тайёрланади. Саноатида кўпроқ шоли оқлаш, ёғ, шакарқанд, ёғочсозлик, қоғоз, тўқимачилик тармоқлари ривожланган. Ер ости бойликларидан қалай, марганец, қўрғошин ва pyx, тошкўмир қазиб чиқарилади. Металлургия ва машинасозлик, кимё корхоналари бор. Ҳунармандчилик б-н ҳам шуғулланилади (Биньянда чинни ишлаб чиқарилади). Энг катта саноат маркази — Наньнин ва Лючжоу. Сицзян ва унинг ирмоқларида кема қатнайди. Сянгуй канали орқали Янцзи дарёсига ўтилади. Район т. й. орқали бошқа ҳудудлар б-н боғланган. Кўплаб олий ўқув юртлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.