Gudon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 474-b. — ziyouz.com
Gudon GUDON, Udon (Houdon) Jan Antuan (1741.20.3, Versal — 1828.15.7, Parij) — fransuz haykaltaroşi, Yevropa haykal portreti san'atining yirik namoyandasi. Parijdagi nafis san'at maktabida öqituvçi (1805 — 23). Plastik anatomiyami çuqur örganib, anatomik haykal yaratdi (1767), bu haykal qoz. kunda ham badiiy öquv yurtlarida (şu jumladan Özbekistonda) körgazmali qurol sifatida qöllaniladi. «Diana» (gips, 1776) haykali G.ga katta şuhrat keltirgan; J.J. Russo (gips, 1778), Volter (marmar byust, 1778; marmar haykal, 1781), O. Mirabo (terrakota, 1791) va b. portretlar muallifi. G. portretlaridagi ötkir va köp qirrali psixologik tavsifning öziga xosligi, portretdagi ma'noli qaraşlar bevosita tomoşabinga qaratilganligi b-n diqqatni tortadi. Ayniqsa ayollar va bolalar qiyofasi sodda va tabiiyligi b-n ajralib turadi («Rafiqam portreti», gips, 1787, Luvr va b.). G. fransuz inqilobi namoyandalari va ma'rifatparvarlarining yorqin qiyofalarini yaratgan. Asarlari Luvr (Parij) va b. muzeylarda saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУДОН, Удон (Houdon) Жан Антуан (1741.20.3, Версаль — 1828.15.7, Париж) — француз ҳайкалтароши, Европа ҳайкал портрети санъатининг йирик намояндаси. Париждаги нафис санъат мактабида ўқитувчи (1805 — 23). Пластик анатомиями чуқур ўрганиб, анатомик ҳайкал яратди (1767), бу ҳайкал қоз. кунда ҳам бадиий ўқув юртларида (шу жумладан Ўзбекистонда) кўргазмали қурол сифатида қўлланилади. «Диана» (гипс, 1776) ҳайкали Г.га катта шуҳрат келтирган; Ж.Ж. Руссо (гипс, 1778), Вольтер (мармар бюст, 1778; мармар ҳайкал, 1781), О. Мирабо (терракота, 1791) ва б. портретлар муаллифи. Г. портретларидаги ўткир ва кўп қиррали психологик тавсифнинг ўзига хослиги, портретдаги маъноли қарашлар бевосита томошабинга қаратилганлиги б-н диққатни тортади. Айниқса аёллар ва болалар қиёфаси содда ва табиийлиги б-н ажралиб туради («Рафиқам портрети», гипс, 1787, Лувр ва б.). Г. француз инқилоби намояндалари ва маърифатпарварларининг ёрқин қиёфаларини яратган. Асарлари Лувр (Париж) ва б. музейларда сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.