Gudron
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 474–475-b. — ziyouz.com
Gudron (frans. goudron) — qora smola. Neftni atmosfera bosimi va vakuum ostida haydaş paytida 450—600° oraliğida qaynab çiqadigan fraksiya qoldiği. G. neftning tabiatiga qarab uning massasining 10—45% igaça hosil böladi. G. qovuşqoq suyuklik yoki qattiq asfaltsimon yaltiroq mahsulotdir. Tarkibida parafin, naften katori va aromatik uglevodorodlar (45—95%), asfaltenlar (3—17%), şuningdek, deasfaltlangan mahsulotlardan silikagelda adsorbsiyalanadigan neft smolalari (2—38%) böladi. G.ning zlementar tarkibi (massasiga nisbatan % hisobida): 85—87 S, 9,3— 11,8 N, 0,2-6,3 S, 0,2-0,7 N, 0,08-1,25 O. Bundan taşkari, G.da neft tarkibida mavjud bölgan barça metallar konsentrlanadi; unda vanadiyning miqdori 0,046% ga, nikel esa 0,014% gaça yetişi mumkin. Neftning tabiati va undan gazoyl franksiyalarini ajratib oliş darajasiga qarab G.ning ziçligi 950—1030 kg/m3 ga, kokslanişi 8—26% gaça (massa jihatidan), qotiş t-rasi 12—55° gaça, öz-özidan yoniş t-rasi 29 dan 350° gaça böladi. G. yöl qurilişi materiali sifatida yölkalar va quriliş bitumlari, oz miqdorda kul hosil qiluvçi kokslar, surkov moylari, yoqilği gazlar va motor yonilğilari i.ç.da qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУДРОН (франц. goudron) — қора смола. Нефтни атмосфера босими ва вакуум остида ҳайдаш пайтида 450—600° оралиғида қайнаб чиқадиган фракция қолдиғи. Г. нефтнинг табиатига қараб унинг массасининг 10—45% игача ҳосил бўлади. Г. қовушқоқ суюклик ёки қаттиқ асфальтсимон ялтироқ маҳсулотдир. Таркибида парафин, нафтен катори ва ароматик углеводородлар (45—95%), асфальтенлар (3—17%), шунингдек, деасфальтланган маҳсулотлардан силикагелда адсорбцияланадиган нефть смолалари (2—38%) бўлади. Г.нинг злементар таркиби (массасига нисбатан % ҳисобида): 85—87 С, 9,3— 11,8 Н, 0,2-6,3 S, 0,2-0,7 N, 0,08-1,25 О. Бундан ташкари, Г.да нефть таркибида мавжуд бўлган барча металлар концентрланади; унда ванадийнинг миқдори 0,046% га, никель эса 0,014% гача етиши мумкин. Нефтнинг табиати ва ундан газойль франкцияларини ажратиб олиш даражасига қараб Г.нинг зичлиги 950—1030 кг/м3 га, коксланиши 8—26% гача (масса жиҳатидан), қотиш т-раси 12—55° гача, ўз-ўзидан ёниш т-раси 29 дан 350° гача бўлади. Г. йўл қурилиши материали сифатида йўлкалар ва қурилиш битумлари, оз миқдорда кул ҳосил қилувчи кокслар, сурков мойлари, ёқилғи газлар ва мотор ёнилғилари и.ч.да қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.