Gujumdi toğlari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 477-b. — ziyouz.com
Gujumdi toğlari - Markaziy Qizilqumdagi toğlar. Quljuqtov toğlarining şarqiy davomi. Eng yuqori nuqtasi 773 m (Boşgujumdi çöqqisi). G.t. kenglik böyiça yönalgan, şim. yon bağirlari ança tik, jan. esa yotiqroq. Şim.da Qoraxotin va jan.da Oyoqoğitma botiqlari tomon yon bağirlari zinapoyasimon şaklda pasayib boradi. Toğ etaklari keng prolyuvial şleyflar b-n band. Yon bağirlari quruq soylar b-n parçalangan. G.t. paleozoyning terrigen (kremniyli qumtoş), kremniyli karbonat (asosan dolomit) va terrigen (alevrit, kumtoş, konglomerat, gravelit) jinslaridan taşkil topgan. Suvayirğiç qismida qattiq qumtoş, dolomit va ba'zan konglomeratlardan qoyali relyef şakllari vujudga kelgan. G.t.da çöl mintaqasiga mansub böz-qönğir tuproklar tarqalgan. Oqjusan, teresken, yon bağirlarning quyi qismlarida keyreuk, boyaliç ösadi. Yaylovlarda qoraköl qöylari boqiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУЖУМДИ ТОҒЛАРИ - Марказий Қизилқумдаги тоғлар. Қулжуқтов тоғларининг шарқий давоми. Энг юқори нуқтаси 773 м (Бошгужумди чўққиси). Г.т. кенглик бўйича йўналган, шим. ён бағирлари анча тик, жан. эса ётиқроқ. Шим.да Қорахотин ва жан.да Оёқоғитма ботиқлари томон ён бағирлари зинапоясимон шаклда пасайиб боради. Тоғ этаклари кенг пролювиал шлейфлар б-н банд. Ён бағирлари қуруқ сойлар б-н парчаланган. Г.т. палеозойнинг терриген (кремнийли қумтош), кремнийли карбонат (асосан доломит) ва терриген (алеврит, кумтош, конгломерат, гравелит) жинсларидан ташкил топган. Сувайирғич қисмида қаттиқ қумтош, доломит ва баъзан конгломератлардан қояли рельеф шакллари вужудга келган. Г.т.да чўл минтақасига мансуб бўз-қўнғир тупроклар тарқалган. Оқжусан, терескен, ён бағирларнинг қуйи қисмларида кейреук, боялич ўсади. Яйловларда қоракўл қўйлари боқилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.