Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Guli sumbul

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 484-b. — ziyouz.com

    Guli sumbul GULI SUMBUL, giatsint, xiatsint (Hyacinthus) — piyozguldoşlar (lolagullilar oilasi)ga mansub bir yillik ösimlik; eqiladigan gul. Rangbarangligi, gultödalarining çiroyli tuzilişi, yoqimli hidi, manzarali ekin sifatida piyozli gullar qatoriga kiradi. G. piyozlari dumaloq, yassi, yapaloq. Barglari çözinçoq, lentasimon, sal bukilgan, uz. 35 sm, kengligi 3 sm, gul poyasining uz. 35—40 sm, gultöpi 10—25 sm, gullarining soni 25— 35 tagaça boradi. Gulining diametri 2— 3,5 sm, naysimon, qönğiroqsimon şaklda. Gul şodasining bölaklari bukilgan, ba'zan töğri. Okt. oyida ekilib, mart—apr.da gullaydi. Onalik piyozi atrofida hosil bölgan piyozçalar b-n köpayadi. Osiyo, Yevropa va Şimoliy Afrikada 30 turi ösadi. Şulardan 3 tasi Örta Osiyo toğlarida uçraydi. Guli xuşbuy va oddiy qatqat turi (N. orientalis) köproq tarqalgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГУЛИ СУМБУЛ, гиацинт, хиацинт (Hyacinthus) — пиёзгулдошлар (лолагуллилар оиласи)га мансуб бир йиллик ўсимлик; эқиладиган гул. Рангбаранглиги, гултўдаларининг чиройли тузилиши, ёқимли ҳиди, манзарали экин сифатида пиёзли гуллар қаторига киради. Г. пиёзлари думалоқ, ясси, япалоқ. Барглари чўзинчоқ, лентасимон, сал букилган, уз. 35 см, кенглиги 3 см, гул поясининг уз. 35—40 см, гултўпи 10—25 см, гулларининг сони 25— 35 тагача боради. Гулининг диаметри 2— 3,5 см, найсимон, қўнғироқсимон шаклда. Гул шодасининг бўлаклари букилган, баъзан тўғри. Окт. ойида экилиб, март—апр.да гуллайди. Оналик пиёзи атрофида ҳосил бўлган пиёзчалар б-н кўпаяди. Осиё, Европа ва Шимолий Африкада 30 тури ўсади. Шулардан 3 таси Ўрта Осиё тоғларида учрайди. Гули хушбуй ва оддий қатқат тури (Н. orientalis) кўпроқ тарқалган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.