Guliston tumani
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 487-b. — ziyouz.com
Guliston tumani - Sirdaryo viloyatidagi tuman. 1952 y. 16 apr.da taşkil etilgan. Viloyatning Sirdaryo, Boyovut, Sayxunobod, Mirzaobod, Şarof Raşidov tumanlari, Toşkent viloyatining Bekobod tumani b-n çegaradoş. Mayd. 0,35 ming km2. Aholisi 50,1 ming kişi (2000). G. t.da 1 şaharça (Dehqonobod), 9 qişloq fuqarolari yiğini (Beşbuloq, Zarbdor, Könçi, Oltintepa, Oltin Örda, Soibobod, Sohilobod, Çortoq, Humo) bor. Markazi — Dehqonobod şaharçasi. Tabiati . G.t. Mirzaçöl tekisligining şarqida joylaşgan. Yer yuzasi tekislik (örtaça bal. 250 m), lyossimon qumoq va qumloqlar b-n qoplangan. Iqlimi kontinental. Iyulning örtaça t-rasi 28°, yanv.niki — 2° dan —4° gaça. Yiliga 200—300 mm yoğin tuşadi. Grunt suvlari şör va şörtob. Tuman hududidan «Döstlik» kanalining Öng tarmoq va Çap tarmoq ariqlari ötadi. Oqindi şör suvlarni çiqarib yuboriş uçun kanal, ariq va zovurlar qazilgan. Sirdaryoning çap sohilida bahorgi toşqin suvlarining töplanişidan hosil bölgan Aççiqköl bor. Tuproqlari, asosan, böz tuproq. Sirdaryo sohili suğoriladigan ötloqi allyuvial tuproklardan iborat. Mirzaçöl özlaştirilişi b-n daşt ekinzorlarga aylantirildi. Tabiiy ösimliklardan miya, yantoq, qamiş, yulğun, qiyoq kabilar ariq-zovurlar çetida, şuningdek, Sirdaryo yoqasida ösadi. Çiyaböri, töqay muşugi, börsiq, qöşoyoq, körsiçqon, kaltakesak va ilonlar uçraydi. Parrandalardan ördak, loyxörak, qirğovul, söfitörğay, çumçuq va b. bor. Aqolisi, asosan, özbeklar; şuningdek, rus, koreys, tatar va b. millat vakillari yaşaydi. 1 km2 ga 143 kişi töğri keladi. Şaharliklar 10,5 ming kişi, qişloq aholisi 39,6 ming kişi. Xöjaligining asosi — dehqonçilik. Yetakçi tarmoği — paxtaçilik. Q.x.da suğoriladigan yerlar 24850 ga, ekinzorlar 21938 ga, şu jumladan 12729 ga paxta, 122 ga sabzavot va poliz ekinlari, 466 ga beda, 8250 ming ga ğalla ekinlari, 400 ga makkajöxori va b. ekinlar b-n band. G. t.da 3 jamoa xöjaligi, 11 dehqon-fermer xöjaliklari uyuşmasi va şirkatlar, 130 dan ziyod dehqon-fermer xöjaligi va b. xöjaliklar bor (1998). Tuman jamoa va şaxsiy xöjaliklarida qariyb 18 ming qoramol, 7600 ga yaqin qöy va eçki, 567 ot, 16 ming parranda boqiladi (1998). G. t.da avtokorxona, 3 paxta punkti, 46 maişiy xizmat körsatiş şoxobçasi işlab turibdi. Avtomobil yöllari uz. 125 km. Yakin t.y. stansiyasi — Guliston 24 km. 30 ga yaqin umumiy ta'lim maktabida 10,5 ming öquvçi, «Umidli yoşlar» litseyida 105 öquvçi, Dehqonobod k,, x. litseyida 407 öquvçi, 1 internat maktabda 253 öquvçi ta'lim oldi. 23 jamoat va bolalar kutubxonasi, klublar, madaniyat uyi faoliyat körsatmoqda. 350 örinli kasalxona va dispanser, 10 ambulatoriya, 5 qişloq tibbiyot punkti bölib, ularda 65 vraç, 431 örta ma'lumotli tibbiy xodim işlaydi. «Onalar va bolalar» viloyat fizioterapiya şifoxonasi G. t. hududida joylaşgan. 1930 y.dan «Guliston» tuman gaz. çiqadi. G. t.da stadion, 12 futbol maydoni, 18 sport zali, tennis maydoni mavjud, 56 xususiy savdo şoxobçasi, bozor işlab turibdi. 1986 y. Alişer Navoiy nomli Madaniyat saroyi qurilgan. G. t. markazidagi xiyobonda 1941—45 i.lar uruşi qurbonlariga yodgorlik monumenti örnatilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУЛИСТОН ТУМАНИ - Сирдарё вилоятидаги туман. 1952 й. 16 апр.да ташкил этилган. Вилоятнинг Сирдарё, Боёвут, Сайхунобод, Мирзаобод, Шароф Рашидов туманлари, Тошкент вилоятининг Бекобод тумани б-н чегарадош. Майд. 0,35 минг км2. Аҳолиси 50,1 минг киши (2000). Г. т.да 1 шаҳарча (Деҳқонобод), 9 қишлоқ фуқаролари йиғини (Бешбулоқ, Зарбдор, Кўнчи, Олтинтепа, Олтин Ўрда, Соибобод, Соҳилобод, Чортоқ, Ҳумо) бор. Маркази — Деҳқонобод шаҳарчаси. Табиати . Г.т. Мирзачўл текислигининг шарқида жойлашган. Ер юзаси текислик (ўртача бал. 250 м), лёссимон қумоқ ва қумлоқлар б-н қопланган. Иқлими континентал. Июлнинг ўртача т-раси 28°, янв.ники — 2° дан —4° гача. Йилига 200—300 мм ёғин тушади. Грунт сувлари шўр ва шўртоб. Туман ҳудудидан «Дўстлик» каналининг Ўнг тармоқ ва Чап тармоқ ариқлари ўтади. Оқинди шўр сувларни чиқариб юбориш учун канал, ариқ ва зовурлар қазилган. Сирдарёнинг чап соҳилида баҳорги тошқин сувларининг тўпланишидан ҳосил бўлган Аччиқкўл бор. Тупроқлари, асосан, бўз тупроқ. Сирдарё соҳили суғориладиган ўтлоқи аллювиал тупроклардан иборат. Мирзачўл ўзлаштирилиши б-н дашт экинзорларга айлантирилди. Табиий ўсимликлардан мия, янтоқ, қамиш, юлғун, қиёқ кабилар ариқ-зовурлар четида, шунингдек, Сирдарё ёқасида ўсади. Чиябўри, тўқай мушуги, бўрсиқ, қўшоёқ, кўрсичқон, калтакесак ва илонлар учрайди. Паррандалардан ўрдак, лойхўрак, қирғовул, сўфитўрғай, чумчуқ ва б. бор. Ақолиси, асосан, ўзбеклар; шунингдек, рус, корейс, татар ва б. миллат вакиллари яшайди. 1 км2 га 143 киши тўғри келади. Шаҳарликлар 10,5 минг киши, қишлоқ аҳолиси 39,6 минг киши. Хўжалигининг асоси — деҳқончилик. Етакчи тармоғи — пахтачилик. Қ.х.да суғориладиган ерлар 24850 га, экинзорлар 21938 га, шу жумладан 12729 га пахта, 122 га сабзавот ва полиз экинлари, 466 га беда, 8250 минг га ғалла экинлари, 400 га маккажўхори ва б. экинлар б-н банд. Г. т.да 3 жамоа хўжалиги, 11 деҳқон-фермер хўжаликлари уюшмаси ва ширкатлар, 130 дан зиёд деҳқон-фермер хўжалиги ва б. хўжаликлар бор (1998). Туман жамоа ва шахсий хўжаликларида қарийб 18 минг қорамол, 7600 га яқин қўй ва эчки, 567 от, 16 минг парранда боқилади (1998). Г. т.да автокорхона, 3 пахта пункти, 46 маиший хизмат кўрсатиш шохобчаси ишлаб турибди. Автомобиль йўллари уз. 125 км. Якин т.й. станцияси — Гулистон 24 км. 30 га яқин умумий таълим мактабида 10,5 минг ўқувчи, «Умидли ёшлар» лицейида 105 ўқувчи, Деҳқонобод к,, х. лицейида 407 ўқувчи, 1 интернат мактабда 253 ўқувчи таълим олди. 23 жамоат ва болалар кутубхонаси, клублар, маданият уйи фаолият кўрсатмоқда. 350 ўринли касалхона ва диспансер, 10 амбулатория, 5 қишлоқ тиббиёт пункти бўлиб, уларда 65 врач, 431 ўрта маълумотли тиббий ходим ишлайди. «Оналар ва болалар» вилоят физиотерапия шифохонаси Г. т. ҳудудида жойлашган. 1930 й.дан «Гулистон» туман газ. чиқади. Г. т.да стадион, 12 футбол майдони, 18 спорт зали, теннис майдони мавжуд, 56 хусусий савдо шохобчаси, бозор ишлаб турибди. 1986 й. Алишер Навоий номли Маданият саройи қурилган. Г. т. марказидаги хиёбонда 1941—45 и.лар уруши қурбонларига ёдгорлик монументи ўрнатилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.