Gulli ösimliklar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 489-b. — ziyouz.com
Gulli ösimliklar (Magno liophyta yoki Angiospermae), yopiq uruğli ösimliklar, yopiq uruğlilar — gul çiqaradigan yuksak ösimliklar guruxi. Urugçi organining mavjudligi va qöş uruğlaniş G.ö.ga xos xususiyatdir. G.ö.ning uruğ kurtagi bir yoki bir neçta börtgan meva barglaridan iborat berk tugunça böşliğida böladi. Uruğlari meva içida joylaşgan (yopiq uruğlilar degan nom şundan kelib çiqqan). Bunday ösimliklar ikki sinf (bir pallali ösimliklar va ikki pallali ösimliklar)ga bölinadi. Öz navbatida bular ham kenja sinflar, tartib, oilalar, turkumlar va ularning barça oraliq kategoriyalari b-n turlarga bölinadi. G. u.da 400 oila, 12 mingdan ortiq turkum va 250 mingga yaqin tur mavjud. Yer yuzidagi yuksak ösimliklarning yarmidan köproğini yopiq uruğli ösimlik turlari taşkil etadi. Odamlar uçun keraqli ösimliklar, jumladan oziq-ovqat ösimliklari (buğdoy, javdar, şoli, kartoşka, dukkaqlilar va b.), tolali ösimliklar (ğöza, ziğir, kanop va h.k.), efir moyli va dorivor ösimliklar, mevalilar va kauçukli ösimliklarning köpçiligi G.ö.ga kiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУЛЛИ ЎСИМЛИКЛАР (Magno liophyta ёки Angiospermae), ёпиқ уруғли ўсимликлар, ёпиқ уруғлилар — гул чиқарадиган юксак ўсимликлар гурухи. Уругчи органининг мавжудлиги ва қўш уруғланиш Г.ў.га хос хусусиятдир. Г.ў.нинг уруғ куртаги бир ёки бир нечта бўртган мева баргларидан иборат берк тугунча бўшлиғида бўлади. Уруғлари мева ичида жойлашган (ёпиқ уруғлилар деган ном шундан келиб чиққан). Бундай ўсимликлар икки синф (бир паллали ўсимликлар ва икки паллали ўсимликлар)га бўлинади. Ўз навбатида булар ҳам кенжа синфлар, тартиб, оилалар, туркумлар ва уларнинг барча оралиқ категориялари б-н турларга бўлинади. Г. у.да 400 оила, 12 мингдан ортиқ туркум ва 250 мингга яқин тур мавжуд. Ер юзидаги юксак ўсимликларнинг ярмидан кўпроғини ёпиқ уруғли ўсимлик турлари ташкил этади. Одамлар учун керақли ўсимликлар, жумладан озиқ-овқат ўсимликлари (буғдой, жавдар, шоли, картошка, дуккақлилар ва б.), толали ўсимликлар (ғўза, зиғир, каноп ва ҳ.к.), эфир мойли ва доривор ўсимликлар, мевалилар ва каучукли ўсимликларнинг кўпчилиги Г.ў.га киради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.