Gulşaniy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 495-b. — ziyouz.com
Gulşaniy (taxallusi; asl ismi Mulla Muhammad Sodiqxoja) (1861 — 1910) — buxorolik tarixçi, şoir. Buxoro amirligining tarixiy geogr.siga oid «Tarixi Humoyun» asarini yaratgan. G. öz asarida amirlikning har bir viloyatida neçta şahar, qasaba, qişloq borligi, aholisi haqida yozadi. Mac, Şahrisabz ş. haqida şahar ikki qator devor b-n öralgani, şahar devorining 3 darvozasi (Kitob, Çarmgaron, Qarşi) borligi, Qarşi darvozasi yana La'liston ham deb atalişi, darvozadan bir yarim çaqirim yerda amirning La'liston deb ataluvçi çorboği bölgani, şaharda 45 Madrasa, 64 masjid, 4 xonaqoh, ikki hammom, 15 karvonsaroy bölganligi aytiladi. Har viloyat, şahar, qasaba aholisining soni va ularning maşğuloti haqida ham ma'lumot beriladi. Asar Tojikiston FA ŞI qölyozmalar fondida saqlanmoqda. Rus tiliga tarjima qilingan. G. şe'rlari 20-a. boşlarida Buxoroda tuzilgan tazkira va bayozlarga kirgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУЛШАНИЙ (тахаллуси; асл исми Мулла Муҳаммад Содиқхожа) (1861 — 1910) — бухоролик тарихчи, шоир. Бухоро амирлигининг тарихий геогр.сига оид «Тарихи Ҳумоюн» асарини яратган. Г. ўз асарида амирликнинг ҳар бир вилоятида нечта шаҳар, қасаба, қишлоқ борлиги, аҳолиси ҳақида ёзади. Mac, Шаҳрисабз ш. ҳақида шаҳар икки қатор девор б-н ўралгани, шаҳар деворининг 3 дарвозаси (Китоб, Чармгарон, Қарши) борлиги, Қарши дарвозаси яна Лаълистон ҳам деб аталиши, дарвозадан бир ярим чақирим ерда амирнинг Лаълистон деб аталувчи чорбоғи бўлгани, шаҳарда 45 Мадраса, 64 масжид, 4 хонақоҳ, икки ҳаммом, 15 карвонсарой бўлганлиги айтилади. Ҳар вилоят, шаҳар, қасаба аҳолисининг сони ва уларнинг машғулоти ҳақида ҳам маълумот берилади. Асар Тожикистон ФА ШИ қўлёзмалар фондида сақланмоқда. Рус тилига таржима қилинган. Г. шеърлари 20-а. бошларида Бухорода тузилган тазкира ва баёзларга кирган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.