Ğunjak ğori
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 50-b. — ziyouz.com
Ğunjak ğori — Samarqand viloyati Narpay tumanidagi ğor. Turitoğning (Zirabuloq — Ziyovuddin toğlari) jan. yon bağrida, 620 m balandlikda joylaşgan. Devon davriga oid ohaktoşlarda hosil bölgan. Ğorning kiriş qismi Turitoğning yon bağrida (quduq şaklida, diametri 1,5 m). Ğ.ğ. içida, marmar oniksini qazib oliş maqsa-dida, portlaş işlari natijasida vujudga kelgan (uz. 40 m li) ştolnya mavjud. Ştolnya orqati (uz. 11 m, eni 4—5 m, bat. 2—4 m) ğor xonasiga kiriladi. Xonadan ğorning katta xonasiga boruvçi yölakça (uz. 6 m, eni 1—2 m, bal. 1,5 m) boşlanadi. Katta xona gumbaz şaklida bölib diametri taxm. 20 m, bal. 15 m. Katta xonaning şipida yer ustiga çiqiladigan (uz. 4 m, diametr 2 m gaça bölgan) böşliq bor. Katta xonada kalsiy va aroganit minerallaridan stalaktit va stalag-mitlar hosil bölib, ba'zi joylarda tutaşib ustunlar hosil qilgan. Katta xonadan pastga tomon yölak-çalar tarqalgan. Ğorning katta xonasidagi t-ra 15°, nisbiy namlik 40% (iyun oyida). Ğorning umumiy uz. 90 m, mayd. 404 m2, hajmi 3,6 ming m3 dan ziyod.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҒУНЖАК ҒОРИ — Самарқанд вилояти Нарпай туманидаги ғор. Туритоғнинг (Зирабулоқ — Зиёвуддин тоғлари) жан. ён бағрида, 620 м баландликда жойлашган. Девон даврига оид оҳактошларда ҳосил бўлган. Ғорнинг кириш қисми Туритоғнинг ён бағрида (қудуқ шаклида, диаметри 1,5 м). Ғ.ғ. ичида, мармар ониксини қазиб олиш мақса-дида, портлаш ишлари натижасида вужудга келган (уз. 40 м ли) штольня мавжуд. Штольня орқати (уз. 11 м, эни 4—5 м, бат. 2—4 м) ғор хонасига кирилади. Хонадан ғорнинг катта хонасига борувчи йўлакча (уз. 6 м, эни 1—2 м, бал. 1,5 м) бошланади. Катта хона гумбаз шаклида бўлиб диаметри тахм. 20 м, бал. 15 м. Катта хонанинг шипида ер устига чиқиладиган (уз. 4 м, диаметр 2 м гача бўлган) бўшлиқ бор. Катта хонада кальций ва ароганит минералларидан сталактит ва сталаг-митлар ҳосил бўлиб, баъзи жойларда туташиб устунлар ҳосил қилган. Катта хонадан пастга томон йўлак-чалар тарқалган. Ғорнинг катта хонасидаги т-ра 15°, нисбий намлик 40% (июнь ойида). Ғорнинг умумий уз. 90 м, майд. 404 м2, ҳажми 3,6 минг м3 дан зиёд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.