Gustav Yon Ramstedt
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 61-b. — ziyouz.com
Ramstedt Gustav Yon Gustav Yon (1873.22.10, Tammisari — 1950.25.11, Xelsinki) — fin oltoyşunos — tilşunosi. Xelsinki un-ti prof. (1917— 41). Möğul tillarini qiyosiytarixiy örganişning hamda qiyosiytarixiy oltoyşunoslikning asosçilaridan biri. R. 1898 y.dan boşlab bir qança yillar davomida Volga va Kuma daryolari böylari, Mongoliya hamda Kuşka atrofida ekspeditsiyalarda bölib, möğul, qalmoq, çiğatoy tillari va folklori böyiça materiallar töplagan, ularni turkiy parallellari b-n qiyoslagan holda e'lon qilgan. R. möğul va turkiy tillari böyiça tadqiqot olib borib, «Möğul va turkiy tillarida fe'l yasalişi», «Oltoy tillarida son», «Oltoy tillarining qarindoşligi haqida» singari ilmiy asarlari b-n oltoyşunoslik nazariyasiga asos solgan; qalmoq tili böyiça «Qalmoqluğati», «Qalmoq tili va uning dialektlari» kabi asarlar yaratgan. R. uraloltoy tillarining genetik qarindoşligi haqidagi fikrlarga qarşi çiqqan, koreys va yapon tillarini oltoy tillari guruhiga kiritgan. Oltoy tillaridagi tovuş va şakliy öxşaşliklar qaqidagi töliq ma'lumot uning «Koreys tili böyiça etimologik tadqiqotlar» (1—2j., Xelsinki, 1949— 53) asarlarida bayon qilingan.
As: Vvedeniye v altayskoye yazikoznaniye. Morfologiya, M., 1957.
Ergaş Umarov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАМСТЕДТ (Ramstedt) Густав Йон (1873.22.10, Таммисари — 1950.25.11, Хельсинки) — фин олтойшунос — тилшуноси. Хельсинки ун-ти проф. (1917— 41). Мўғул тилларини қиёсийтарихий ўрганишнинг ҳамда қиёсийтарихий олтойшуносликнинг асосчиларидан бири. Р. 1898 й.дан бошлаб бир қанча йиллар давомида Волга ва Кума дарёлари бўйлари, Монголия ҳамда Кушка атрофида экспедицияларда бўлиб, мўғул, қалмоқ, чиғатой тиллари ва фольклори бўйича материаллар тўплаган, уларни туркий параллеллари б-н қиёслаган ҳолда эълон қилган. Р. мўғул ва туркий тиллари бўйича тадқиқот олиб бориб, «Мўғул ва туркий тилларида феъл ясалиши», «Олтой тилларида сон», «Олтой тилларининг қариндошлиги ҳақида» сингари илмий асарлари б-н олтойшунослик назариясига асос солган; қалмоқ тили бўйича «Қалмоқлуғати», «Қалмоқ тили ва унинг диалектлари» каби асарлар яратган. Р. уралолтой тилларининг генетик қариндошлиги ҳақидаги фикрларга қарши чиққан, корейс ва япон тилларини олтой тиллари гуруҳига киритган. Олтой тилларидаги товуш ва шаклий ўхшашликлар қақидаги тўлиқ маълумот унинг «Корейс тили бўйича этимологик тадқиқотлар» (1—2ж., Хельсинки, 1949— 53) асарларида баён қилинган.
Ас: Введение в алтайское языкознание. Морфология, М., 1957.
Эргаш Умаров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.