Guyçjou
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 477-b. — ziyouz.com
Guyçjou — Xitoyning jan.- ğarbidagi provinsiya. Mayd. 176,3 ming km2. Aholisi 36,5 mln. kişi (1998). Asosan xitoylar, oz qismi mayda millatlar. Ma'muriy markazi — Guyyan ş. G. Yunnan-Guyçjou toğligida joylaşgan, ohaktoş va slanetslardan tuzilgan. Toğlik şarqdan ğarbga 700 m dan 2872 m gaça balandlaşib boradi. Karst keng tarqalgan. Eng katta daryosi — Utszyan. Iqlimi sernam, subtropik iqlim. Yillik yoğin 800—1300 mm, yoğinning köp qismi yozda yoğadi. Yanv.ning örtaça t-rasi 4—8°, iyulniki 22— 26°. Tuproği unumdor (laterit, qizil vasariqtuproqlar). Örmonlar, asosan, toğ yon bağirlarida; qimmatbaho yoğoç beradigan va b. daraxtlar (dub, qarağay, çoy daraxtlari) ösadi. G. iqtisodiyotining yetakçi tarmoği— q.x. Mayd.ning 11% dan köproği işlanadi, şundan yarmi suğoriladi. Asosiy ekinlari: şoli (ekin mayd. ning 40% i), makkajöxori, buğdoy, indov, tamaki va b. Mevaçilik rivojlangan. Çorvaçilik yordamçi ahamiyatga ega; çöçqa boqiladi, qoramoldan, asosan, iş hayvoni sifatida foydalaniladi. Tung va kamfora moyi işlab çiqariladi, lak daraxti plantatsiyalari bor, dorivor ösimliklar teriladi. G. simob qazib olişda mamlakatda yetakçi örinda (Tunjen); mis (Veynin), marganets rudasi (Szuni), surma (Duşan, Sandu), kömir, temir rudasi qazib çiqariladi. Oziq-ovqat, tamaki, töqimaçilik, kimyo, maşinasozlik (konçilik sanoati uçun maşinalar, transport maşinalari, q.x. texnikasi va b. işlab çiqariladi), quriliş materiallari sanoati, qoğoz va yoğoçsozlik korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari — Guyyan, Tunjen.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУЙЧЖОУ — Хитойнинг жан.- ғарбидаги провинция. Майд. 176,3 минг км2. Аҳолиси 36,5 млн. киши (1998). Асосан хитойлар, оз қисми майда миллатлар. Маъмурий маркази — Гуйян ш. Г. Юньнань-Гуйчжоу тоғлигида жойлашган, оҳактош ва сланецлардан тузилган. Тоғлик шарқдан ғарбга 700 м дан 2872 м гача баландлашиб боради. Карст кенг тарқалган. Энг катта дарёси — Уцзян. Иқлими сернам, субтропик иқлим. Йиллик ёғин 800—1300 мм, ёғиннинг кўп қисми ёзда ёғади. Янв.нинг ўртача т-раси 4—8°, июлники 22— 26°. Тупроғи унумдор (латерит, қизил васариқтупроқлар). Ўрмонлар, асосан, тоғ ён бағирларида; қимматбаҳо ёғоч берадиган ва б. дарахтлар (дуб, қарағай, чой дарахтлари) ўсади. Г. иқтисодиётининг етакчи тармоғи— қ.х. Майд.нинг 11% дан кўпроғи ишланади, шундан ярми суғорилади. Асосий экинлари: шоли (экин майд. нинг 40% и), маккажўхори, буғдой, индов, тамаки ва б. Мевачилик ривожланган. Чорвачилик ёрдамчи аҳамиятга эга; чўчқа боқилади, қорамолдан, асосан, иш ҳайвони сифатида фойдаланилади. Тунг ва камфора мойи ишлаб чиқарилади, лак дарахти плантациялари бор, доривор ўсимликлар терилади. Г. симоб қазиб олишда мамлакатда етакчи ўринда (Тунжэн); мис (Вэйнин), марганец рудаси (Цзуньи), сурма (Душань, Саньду), кўмир, темир рудаси қазиб чиқарилади. Озиқ-овқат, тамаки, тўқимачилик, кимё, машинасозлик (кончилик саноати учун машиналар, транспорт машиналари, қ.х. техникаси ва б. ишлаб чиқарилади), қурилиш материаллари саноати, қоғоз ва ёғочсозлик корхоналари бор. Асосий саноат марказлари — Гуйян, Тунжэн.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.