Gviana yassitoğligi

Gviana yassitoğligi - Jan. Amerikaning şim.-şarqidagi yassitoğlik. Şim. va janubda Orinoko va Amazonka pasttekisliklari, ğarb va şarqda And toğlari va Atlantika okeani oraliğida. Ğarbdan şarqqa 2000 km ga çözilgan. Eng baland nuqtasi 3014 m (Neblina toği). Kembriydan oldingi kristall jinslardan tuzilgan. Yirik temir ruda, şuningdek oltin, olmos konlari, dunyo ahamiyatiga ega boksit, uran va marganets rudasi konlari bor. Iqpimi issiq, subekvatorial (örtaça oylik t-ra 22 — 28°). Yiliga 1200 mm dan 3500 mm gaça yoğin yoğadi. Dare köp. G. ya. hududida dunyodagi eng baland (1054 m) Anxel şarşarasi bor. Qizil-sariq laterit tuproqli yerlarda sernam tropik örmon (gileya) lar keng tarqalgan. Hayvonot dunyosi juda boy. Bu yerda neotropik oblastning Braziliya kiçik oblastiga mansub yapaloq burunli maymunlar, yalqov, çumolixör, zirhlilar, tapir, yaguar kabi hayvonlar, parrandalar, haşarotlar yaşaydi. G. ya. da aholi siyrak. Kam sonli indeyslar ovçilik, baliq tutiş va ibtidoiy dehqonçilik b-n şuğullanadi. Çet el kompaniyalari bu yerda yer osti boyliklari qazib çiqaradi, qimmatbaho yoğoç tayyorlaydi. G. ya. da Braziliya, Venesuela, Gayana, Surinam Kolumbiya davlatlari va Gviana (Fransiya mulki) joylaşgan.