Hajmiy analiz
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28-b. — ziyouz.com
Hajmiy analiz — aniklanayotgan modda konsentratsiyasi (miqdori) ni uning hajmiga qarab aniqlaşga asoslangan miqdoriy analiz usullari majmui. Lab. amaliyotida qöllanadigan titrimetrik analiz (vazniy byuretkalardan foydalaniladigan usuldan taşqa-ri) ham H.a.ga kiradi. H.a.ga, şuningdek, gaz analizining köpgina usullarini kiritiş mumkin. Çökma hajmini ölçaşga asoslangan H.a. metodi ham bor, mas, çöyandagi oltin-gugurt miqdorini graduslarga bölingan sentrifugaviy probirkada hosil bölgan bariy sulfat hajmiga qarab aniqlaş mumkin. Ultramikrokimyoviy analizda hosil bölgan çökma (tor-tib köriş qiyin yoki iloji bölmagan juda kiçik miqdordagi modda) haj-miga qarab aniqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЖМИЙ АНАЛИЗ — аникланаётган модда концентрацияси (миқдори) ни унинг ҳажмига қараб аниқлашга асосланган миқдорий анализ усуллари мажмуи. Лаб. амалиётида қўлланадиган титриметрик анализ (вазний бюреткалардан фойдаланиладиган усулдан ташқа-ри) ҳам Ҳ.а.га киради. Ҳ.а.га, шунингдек, газ анализининг кўпгина усулларини киритиш мумкин. Чўкма ҳажмини ўлчашга асосланган Ҳ.а. методи ҳам бор, мас, чўяндаги олтин-гугурт миқдорини градусларга бўлинган центрифугавий пробиркада ҳосил бўлган барий сульфат ҳажмига қараб аниқлаш мумкин. Ультрамикрокимёвий анализда ҳосил бўлган чўкма (тор-тиб кўриш қийин ёки иложи бўлмаган жуда кичик миқдордаги модда) ҳаж-мига қараб аниқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.