Halovard
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 65-b. — ziyouz.com
Halovard — örta asrlardagi Vaxş viloyatining markazi. Kofirqal'a ş. xarobasi örnida joylaşgan. 10-a. da H. Hulbukdan katta bölgan. Şahar atrofida köplab boğ-roğlar, hosildor yerlar bölib, aholi dehqonçilik bilan şuğullangan. Şahar aholisi mohir kamonboz bölişgan. H. Vaxş daryosidan maxsus çiqarilgan (6—7-a.lar) Kofir kanalidan suv içgan. Ilk örta asrdagi H. arkida budda sajdagohi topilgan, unda hokim va uning oila a'zolari ibo-dat qilişgan. Saroyda ötkazilgan qazişmalar natijasida braxmi yozuvi bilan bitilgan 50 ga yaqin qölyozma parçalari topilgan. Arablar istilosi natijasida (750 y.) H. vayron bölib, şahar yangi hududda, Kofirqal'adan 12 km şim.-ğarbda Vaxş daryosi böyida qayta barpo etilgan. U hoz. Lağmon ş. xarobasiga töğri keladi. Uning umumiy mayd. 100 gaga yaqin bölib, mudofaa devori bilan öralgan; 4 ta darvozasi, kuzatuv minoralari bölgan. Şahar ayrim yerlarda 2 qator mudofaa devori bilan öralgan. 10—13-a. boşlarida rav-naq topgan. Şahardagi deyarli barça turar joylar pişiq ğiştdan işlangan, köça va maydonlarga toşlar yotqizilgan. H.da Vaxşning zarbxonasi joylaşgan. Şahar möğullar istilosi natijasida vayron bölgan.
Ad.: Kamal iddinov Ş.S.. Istoriçeskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaz1çn1M istoçnikam IX — naçala XIII vv.. T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЛОВАРД — ўрта асрлардаги Вахш вилоятининг маркази. Кофирқалъа ш. харобаси ўрнида жойлашган. 10-а. да Ҳ. Ҳулбукдан катта бўлган. Шаҳар атрофида кўплаб боғ-роғлар, ҳосилдор ерлар бўлиб, аҳоли деҳқончилик билан шуғулланган. Шаҳар аҳолиси моҳир камонбоз бўлишган. Ҳ. Вахш дарёсидан махсус чиқарилган (6—7-а.лар) Кофир каналидан сув ичган. Илк ўрта асрдаги Ҳ. аркида будда саждагоҳи топилган, унда ҳоким ва унинг оила аъзолари ибо-дат қилишган. Саройда ўтказилган қазишмалар натижасида брахми ёзуви билан битилган 50 га яқин қўлёзма парчалари топилган. Араблар истилоси натижасида (750 й.) Ҳ. вайрон бўлиб, шаҳар янги ҳудудда, Кофирқалъадан 12 км шим.-ғарбда Вахш дарёси бўйида қайта барпо этилган. У ҳоз. Лағмон ш. харобасига тўғри келади. Унинг умумий майд. 100 гага яқин бўлиб, мудофаа девори билан ўралган; 4 та дарвозаси, кузатув миноралари бўлган. Шаҳар айрим ерларда 2 қатор мудофаа девори билан ўралган. 10—13-а. бошларида рав-нақ топган. Шаҳардаги деярли барча турар жойлар пишиқ ғиштдан ишланган, кўча ва майдонларга тошлар ётқизилган. Ҳ.да Вахшнинг зарбхонаси жойлашган. Шаҳар мўғуллар истилоси натижасида вайрон бўлган.
Ад.: Камал иддинов Ш.С.. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязь1чнь1М источникам IX — начала XIII вв.. Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.