Hamidulloh ibn Abu Bakr Mustavfiy Qazviniy
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 14-b. — ziyouz.com
Qazviniy Hamidulloh ibn Abu Bakr Mustavfiy (1281, Qazvin şahri — taxm. 1350) — eronlik tarixçi, geograf. Hulokuiylar saroyida moliya işlari bilan şuğullangan yirik amaldor bölgan. Vazir Raşiduddin qöl ostida xizmat qilgan. «Tarixi guzida» («Tanlangan tarix», 1340 yil) asarini yozgan; unda möğul elxonlari va Erondagi mahalliy sulolalarning tarixi hamda maşhur kişilarning tarjimai holi, Qazvin şahri va viloyatining batafsil bayoni berilgan. Firdavsiyning «Şohnoma» dostoni davomi sifatida möljallangan «Zafarnoma» şe'riy xronikasi (1331—32 yil), şuningdek, «Nuzhat ulqulub» («Qalblar rohati») geografik asarini (1340 yil) yozgan. Asar muqaddima, 3 bob va xotimadan iborat. 1bobda metall va minerallar, mevali daraxtlar, tabobatda işlatiladigan ösimliklar, yovvoyi va uy hayvonlari hamda parrandalar töğrisida fikr yuritilgan. 2bobda inson va uning xususiyatlari, taşqi qörinişidagi ayrim farqlar bayon qilingan. Asarning 3bobida Eron va unga qöşni mamlakatlarning geografik tuzilişi, tabiiy boyliklari, aloqa yöllari, yirik şaharlar örtasidagi masofa va boşqalar xususida bir qança muhim ma'lumotlar keltirilgan. Asarning qölyozma nusxalari Angliya, Fransiya, şuningdek, Toşkent va Sankt-Peterburg şarqşunoslik intlari qölyozmalar fondlarida saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЗВИНИЙ Ҳамидуллоҳ ибн Абу Бакр Муставфий (1281, Қазвин шаҳри — тахм. 1350) — эронлик тарихчи, географ. Ҳулокуийлар саройида молия ишлари билан шуғулланган йирик амалдор бўлган. Вазир Рашидуддин қўл остида хизмат қилган. «Тарихи гузида» («Танланган тарих», 1340 йил) асарини ёзган; унда мўғул элхонлари ва Эрондаги маҳаллий сулолаларнинг тарихи ҳамда машҳур кишиларнинг таржимаи ҳоли, Қазвин шаҳри ва вилоятининг батафсил баёни берилган. Фирдавсийнинг «Шоҳнома» достони давоми сифатида мўлжалланган «Зафарнома» шеърий хроникаси (1331—32 йил), шунингдек, «Нузҳат улқулуб» («Қалблар роҳати») географик асарини (1340 йил) ёзган. Асар муқаддима, 3 боб ва хотимадан иборат. 1бобда металл ва минераллар, мевали дарахтлар, табобатда ишлатиладиган ўсимликлар, ёввойи ва уй ҳайвонлари ҳамда паррандалар тўғрисида фикр юритилган. 2бобда инсон ва унинг хусусиятлари, ташқи қўринишидаги айрим фарқлар баён қилинган. Асарнинг 3бобида Эрон ва унга қўшни мамлакатларнинг географик тузилиши, табиий бойликлари, алоқа йўллари, йирик шаҳарлар ўртасидаги масофа ва бошқалар хусусида бир қанча муҳим маълумотлар келтирилган. Асарнинг қўлёзма нусхалари Англия, Франция, шунингдек, Тошкент ва Санкт-Петербург шарқшунослик интлари қўлёзмалар фондларида сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.