Harbii sudlar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 103-b. — ziyouz.com
Harbii sudlar (UzRda) - Uzbekiston Respublikasi Qurolli Kuçlarida iş olib boruvçi va Özbekistonning sud hokimiyati tizimiga kiruvçi umumiy yurisdiksiya sudlari. 1992 y. 28 fev.da qabul qilingan «Harbiy tribunallar va harbiy prokuratura organlari töğrisida»gi Prezident farmoni bilan respublika qurolli kuçlarida qonuniylik va huquq-tartibotni ta'minlaş maqsadida Özbekiston hududida joylaştirilgan harbiy tri-bunallar Özbekiston Respublikasi nomidan odil sudlovni barça harbiy qismlar, qöşilmalar, strategik va umumiy yönalişdagi birlaşmalar, harbiy-öquv dargohlari, muassasalar va b. harbiy tuzilmalarda amalga oşi-radigan böldi. Mazkur farmon bilan bir vaqtda sobiq Turkiston harbiy okru-gining Harbiy tribunali asosida H.s.lar taşkil etildi. Özbekiston Respublikasi H.s.i tizimi Özbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hay'ati, Özbekiston Respublikasi Harbiy sudi, okrug va hududiy H.sdan iborat. Özbekiston Respublikasi H.s.i; respublika Mudofaa vazirli-gining, Davlat çegaralarini himoya qiluvçi qömitaning, Milliy xavf-sizlik xizmatining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Içki işlar vazirligi qöşinlarining va qonun hujjatlariga muvofiq taşkil etiladigan boşqa harbiy tuzilmalarning harbiy xizmatlari, şuningdek, öquv yiğinlarida bölgan vaqtda harbiy xizmatga majburlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar töğrisidagi işlarni köradi. Şuningdek, harbiy qismlar, qöşilmalar va birlaşmalar, harbiy boşqaruv organlarining qömondonligiga nisbatan harbiy xizmatçilarning da'volari böyiça fu-qarolik işlarini va harbiy boşqa-ruv organlari hamda harbiy mansabdor şaxslarning harbiy xizmatçilarning huquq va erkinliklarini buzuvçi xatti-harakatlari (qarorlari) ustidan şikoyatlarni; alohida holatlarga köra umumiy yurisdiksiya sudlari faoliyat körsatmayotgan joylarda barça fuqarolik va jinoyat işlarini; davlat sirlariga taalluqli işlarni; qonun hujjatlariga muvo-fiq boşqa işlarni köradi.
H.s.ning faoliyati ustidan Özbekiston Respublikasi Oliy sudi nazorat qiladi, Oliy sud raisi H.s. işlarining taşkil etilişiga oid buyruq va farmoyişlar çiqaradi. H.s.ning moddiy-texnik ta'minoti, ularni moliyalaştiriş, transport va aloqa vositalari bilan ta'minlaş masalalari Özbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi zimmasidadir.
Zumrad Inoğomjonova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАРБИИ СУДЛАР (УзРда) - Узбекистон Республикаси Қуролли Кучларида иш олиб борувчи ва Ўзбекистоннинг суд ҳокимияти тизимига кирувчи умумий юрисдикция судлари. 1992 й. 28 фев.да қабул қилинган «Ҳарбий трибуналлар ва ҳарбий прокуратура органлари тўғрисида»ги Президент фармони билан республика қуролли кучларида қонунийлик ва ҳуқуқ-тартиботни таъминлаш мақсадида Ўзбекистон ҳудудида жойлаштирилган ҳарбий три-буналлар Ўзбекистон Республикаси номидан одил судловни барча ҳарбий қисмлар, қўшилмалар, стратегик ва умумий йўналишдаги бирлашмалар, ҳарбий-ўқув даргоҳлари, муассасалар ва б. ҳарбий тузилмаларда амалга оши-радиган бўлди. Мазкур фармон билан бир вақтда собиқ Туркистон ҳарбий окру-гининг Ҳарбий трибунали асосида Ҳ.с.лар ташкил этилди. Ўзбекистон Республикаси Ҳ.с.и тизими Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ҳарбий ҳайъати, Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди, округ ва ҳудудий Ҳ.сдан иборат. Ўзбекистон Республикаси Ҳ.с.и; республика Мудофаа вазирли-гининг, Давлат чегараларини ҳимоя қилувчи қўмитанинг, Миллий хавф-сизлик хизматининг, Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг, Ички ишлар вазирлиги қўшинларининг ва қонун ҳужжатларига мувофиқ ташкил этиладиган бошқа ҳарбий тузилмаларнинг ҳарбий хизматлари, шунингдек, ўқув йиғинларида бўлган вақтда ҳарбий хизматга мажбурлар томонидан содир этилган жиноятлар тўғрисидаги ишларни кўради. Шунингдек, ҳарбий қисмлар, қўшилмалар ва бирлашмалар, ҳарбий бошқарув органларининг қўмондонлигига нисбатан ҳарбий хизматчиларнинг даъволари бўйича фу-қаролик ишларини ва ҳарбий бошқа-рув органлари ҳамда ҳарбий мансабдор шахсларнинг ҳарбий хизматчиларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини бузувчи хатти-ҳаракатлари (қарорлари) устидан шикоятларни; алоҳида ҳолатларга кўра умумий юрисдикция судлари фаолият кўрсатмаётган жойларда барча фуқаролик ва жиноят ишларини; давлат сирларига тааллуқли ишларни; қонун ҳужжатларига муво-фиқ бошқа ишларни кўради.
Ҳ.с.нинг фаолияти устидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди назорат қилади, Олий суд раиси Ҳ.с. ишларининг ташкил этилишига оид буйруқ ва фармойишлар чиқаради. Ҳ.с.нинг моддий-техник таъминоти, уларни молиялаштириш, транспорт ва алоқа воситалари билан таъминлаш масалалари Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги зиммасидадир.
Зумрад Иноғомжонова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.