Hasan Qayği
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 112–113-b. — ziyouz.com
Hasan Qayği HASAN QAYĞI, Asan Qayği (töliq ismi Hasan Sobit uli) |taxm. 1370— 1465, Sariarqa (Ulitov)] — qozoq şoiri, usta jirov. Ijodi Xorazm özbeklari, qoraqalpoq va qozoqlari orasida keng tarqalgan. Oltin Örda xonlaridan Uluğ Muham-mad saroyida xizmat qilgan. Uluğ Muhammad vafotidan söng Daşti Qipçoqqa qaytgan. H.Q.ning şe'rtölğovlari hozirgaça xalq orasida maşhur. Ularning aksariyati sönggi davrlarda yozib olinib, ba'zi birlari e'lon qilingan («Kölda yurgan qönğir ğoz, qir qadrini ne bilsin», «Oq bilaging bölmasa, bilaguzuk solmoq ne foyda» va b.). Asarlarida şoir xalq taqdiri, ahvoli haqida köp öylab, qayğurib, ğam çekkan (Qayğu — «Qayği» taxallusi ham şundan). Şe'rlari falsafiy-didaktik mazmunda bölib, turli töplam, antologiya, bayozlarga kirgan. Dastlab Töğaloq Molda uning şe'rlarini «Hasan Qayği sözi» nomi bilan naşr ettirgan (1938). Xalq orasida «Hasan Hofiz» nomi bilan maşhur.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАСАН ҚАЙҒИ, Асан Қайғи (тўлиқ исми Ҳасан Собит ули) |тахм. 1370— 1465, Сариарқа (Улитов)] — қозоқ шоири, уста жиров. Ижоди Хоразм ўзбеклари, қорақалпоқ ва қозоқлари орасида кенг тарқалган. Олтин Ўрда хонларидан Улуғ Муҳам-мад саройида хизмат қилган. Улуғ Муҳаммад вафотидан сўнг Дашти Қипчоққа қайтган. Ҳ.Қ.нинг шеъртўлғовлари ҳозиргача халқ орасида машҳур. Уларнинг аксарияти сўнгги даврларда ёзиб олиниб, баъзи бирлари эълон қилинган («Кўлда юрган қўнғир ғоз, қир қадрини не билсин», «Оқ билагинг бўлмаса, билагузук солмоқ не фойда» ва б.). Асарларида шоир халқ тақдири, аҳволи ҳақида кўп ўйлаб, қайғуриб, ғам чеккан (Қайғу — «Қайғи» тахаллуси ҳам шундан). Шеърлари фалсафий-дидактик мазмунда бўлиб, турли тўплам, антология, баёзларга кирган. Дастлаб Тўғалоқ Молда унинг шеърларини «Ҳасан Қайғи сўзи» номи билан нашр эттирган (1938). Халқ орасида «Ҳасан Ҳофиз» номи билан машҳур.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.