Haşarotlar introduksiyasi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 118–119-b. — ziyouz.com
Haşarotlar introduksiyasi — haşarotlarni özi yaşab turgan joydan boşqa, yangi hududlarga kelti-rib agrobiotsenoz entomofaunasini sun'iy boyitiş. Muhim xöjalik ahamiyatiga ega. Ösimliklarni biologik himoya usulida H.i.dan keng foydalaniladi. Odatda, bir tur zararku-nanda hisobiga yaşaşga ixtisoslaşgan entomofag va akarifaglar intro-duksiyasi yaxşi samara beradi. Özbekistonda 24 tur entomofag va aka-rifag introduksiya qilingan bölib, şundan 11 turi yaxşi iqlimlaşgan; ular zararkunanda haşarotlar miq-dorini xöjalik uçun sezilmaydigan darajada saqlab turadi. Jumladan, qonli bit paraziti afelinus (1931), komstok qurti paraziti psevdafikus (1945) yaxşi iqlimlaşdi. Iqlimlaşmagan turlardan esa mavsumiy dalaga qöyiş usulida foydalaniladi. Özbekistonda 1967 y.dan iqlimlaştirilgan trixogramma ğöza hamda sabzavot ekinlari zararkunandalaridan — tunlamlarga qarşi muvaffaqiyatli qöllanmoq-da. Issiqxonalardagi örgimçakkanalarga qarşi yirtqiç kana — fito-seyulyusni (Özbekistonga 1969 y.da olib kelingan) qöllaş yaxşi samara bermoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАШАРОТЛАР ИНТРОДУКЦИЯСИ — ҳашаротларни ўзи яшаб турган жойдан бошқа, янги ҳудудларга келти-риб агробиоценоз энтомофаунасини сунъий бойитиш. Муҳим хўжалик аҳамиятига эга. Ўсимликларни биологик ҳимоя усулида Ҳ.и.дан кенг фойдаланилади. Одатда, бир тур зарарку-нанда ҳисобига яшашга ихтисослашган энтомофаг ва акарифаглар интро-дукцияси яхши самара беради. Ўзбекистонда 24 тур энтомофаг ва ака-рифаг интродукция қилинган бўлиб, шундан 11 тури яхши иқлимлашган; улар зараркунанда ҳашаротлар миқ-дорини хўжалик учун сезилмайдиган даражада сақлаб туради. Жумладан, қонли бит паразити афелинус (1931), комсток қурти паразити псевдафикус (1945) яхши иқлимлашди. Иқлимлашмаган турлардан эса мавсумий далага қўйиш усулида фойдаланилади. Ўзбекистонда 1967 й.дан иқлимлаштирилган трихограмма ғўза ҳамда сабзавот экинлари зараркунандаларидан — тунламларга қарши муваффақиятли қўлланмоқ-да. Иссиқхоналардаги ўргимчакканаларга қарши йиртқич кана — фито-сейулюсни (Ўзбекистонга 1969 й.да олиб келинган) қўллаш яхши самара бермоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.