Havo yostiği
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9-b. — ziyouz.com
Havo yostiği — maşina (mas, avtomobil, teplovoz va b.)ning asosi (tag sirti) bilan tayanç sirt (mas, yer sirti, suv sirti) orasida, mexanizmlarning qözğalmas va qözğaluvçan elementlari orasida hosil qilinadigan yuqori bosimli havo sohasi. Özaro tutaşuvçi ikki sirt orasidagi işqalaniş kuçini kamaytiriş va tezlikni oşiriş uçun qöllanadi. H.yo.ni hosil qilişning statik va dinamik usullari mavjud. Statik usulda H.yo. ventiyator yoki kompressor yordamida, dinamik usulda havo oqimining nisbiy tezligi hisobiga hosil qilinadi. H.yo. hosil qilişning turli-tuman sxemalari yaratilgan. Şularning içida kamerali, soploli, tirqişli va qanotli sxemalar köproqişlatiladi (rasmga q.). H.yo.li kemalar, poyezdlar (mas, Yaponiyada), ekranoplan va b. yaratilgan, lekin hali keng rasm bölganiça yöq.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАВО ЁСТИҒИ — машина (мас, автомобиль, тепловоз ва б.)нинг асоси (таг сирти) билан таянч сирт (мас, ер сирти, сув сирти) орасида, механизмларнинг қўзғалмас ва қўзғалувчан элементлари орасида ҳосил қилинадиган юқори босимли ҳаво соҳаси. Ўзаро туташувчи икки сирт орасидаги ишқаланиш кучини камайтириш ва тезликни ошириш учун қўлланади. Ҳ.ё.ни ҳосил қилишнинг статик ва динамик усуллари мавжуд. Статик усулда Ҳ.ё. вентиятор ёки компрессор ёрдамида, динамик усулда ҳаво оқимининг нисбий тезлиги ҳисобига ҳосил қилинади. Ҳ.ё. ҳосил қилишнинг турли-туман схемалари яратилган. Шуларнинг ичида камерали, соплоли, тирқишли ва қанотли схемалар кўпроқишлатилади (расмга қ.). Ҳ.ё.ли кемалар, поездлар (мас, Японияда), экраноплан ва б. яратилган, лекин ҳали кенг расм бўлганича йўқ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.