Haydamaklar
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 43-b. — ziyouz.com
Haydamaklar HAYDAMAKLAR, gaidamaklar (turkiyça — haydalmoq) — Öng sohil Ukrainada 18-a.dagi xalq-ozodlik harakati qatnaşçilari. Tarixiy man-balarda 1717 y.dan H. haqida ma'lumotlar uçraydi. H. polyak va ukrain şlyaxtiçlari (zodagonlari) mulklarini talontaroj etişgan. H. otryadlari ukrain dehqonlari, Zaporojye kazaklarining eng kambağal qatlami, yollanma batraklar, hunarmandlardan tarkib topgan. Çor Rossiyasi H. harakatini bostirişda faol qatnaşgan, 1734, 1750 va 1768 y.larda bu harakat yirik xalq qözğoloniga aylangan. H. harakatining eng yuqori nuqtasi 1768 y.dagi qözğolon bölgan. Öng sohil Ukraina Rossiya tarkibiga kirgaç (1793), ölkadagi kuraş boşqaça tus olgan.
1918—20 y.lardagi Fuqarolar uruşi davrida qizil armiya bilan kuraşgan ukrain qözğolonçilari ham özlarini H. deb ataşgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЙДАМАКЛАР, гаидамаклар (туркийча — ҳайдалмоқ) — Ўнг соҳил Украинада 18-а.даги халқ-озодлик ҳаракати қатнашчилари. Тарихий ман-баларда 1717 й.дан Ҳ. ҳақида маълумотлар учрайди. Ҳ. поляк ва украин шляхтичлари (зодагонлари) мулкларини талонтарож этишган. Ҳ. отрядлари украин деҳқонлари, Запорожье казакларининг энг камбағал қатлами, ёлланма батраклар, ҳунармандлардан таркиб топган. Чор Россияси Ҳ. ҳаракатини бостиришда фаол қатнашган, 1734, 1750 ва 1768 й.ларда бу ҳаракат йирик халқ қўзғолонига айланган. Ҳ. ҳаракатининг энг юқори нуқтаси 1768 й.даги қўзғолон бўлган. Ўнг соҳил Украина Россия таркибига киргач (1793), ўлкадаги кураш бошқача тус олган.
1918—20 й.лардаги Фуқаролар уруши даврида қизил армия билан курашган украин қўзғолончилари ҳам ўзларини Ҳ. деб аташган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.