Haydarkon simob koni
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 45–46-b. — ziyouz.com
Haydarkon simob koni -Qirğiziston Respublikasi Öş viloyatidagi kon. Olay toğlarining şim. yon bağridagi Farğona simob-surma mintaqasining şarqiy qismida. Farğona viloyati Söx ş.dan 19 km şim.- şarqda. Kon 1926 y.da topilgan. Geo-logik jihatdan Işmetov toğining markazida şakllangan antiklinal strukturaning gumbaz qismida joylaşgan. Uning yadrosidagi ohaktoşlar avtoxton va alloxton qumtoş-slanetsli qatlamlar bilan qoplangan. Rudalarning asosiy qismi ohaktoşlar va ularni qoplovçi slanetslarning çegara qismlarida rivojlangan metasoma-toz mahsuli bölgan kvars-karbonat tarkibli jasperoidlarda mujassamlaşgan. Kondagi rudalar majmuali tarkibga ega bölib, asosan, simob-surma-flyuoritlardan iborat. Asosiy sanoat minerallari — kinovar, ba'-zan antimonit, flyuorit, xalkopirit, markazit. Surma, simob, qörğo-şin sulfatuzlari uçraydi. Ulardan taşqari realgar va auripigment ham bor. Noruda minerallardan kvars, kalsit, ankerit va b. mavjud. Konning jan. qismida (Jan. struktura) 1500—4000 m2 li muvofiq yotgan may-donlarda qalinligi 2—11 m li kino-varli qatlamsimon ruda tanalari tarqalgan. Konning şim. qismida (Şim. struktura) tik yotgan, kesişgan va qatlamsimon muvofiq yotuvçi ruda tanalari rivojlangan, rudalar mavjud.
Ruda töplamlari qatlamsimon, linza va uyasimon, qöziqorin-ustunsimon şakllarda. Linza, uyalarning uz. 30 m, qalinligi 2—11 m, yotiş böyiça uz. 10—100 m. Konda 24 ta mustaqil maydon razvedka qilingan va foydalanişga tayyorlangan. Simobning umumiy zaxiralari va başoratli resurslari metallning 0,165%li tarkibi bilan 20,9 ming t ni taşkil qiladi. Surmaning yiğindi zaxiralari va başoratli resurslari 11,3 ming t ga baholanadi, unda surmaning örtaça tarkibi 1,728%, flyuorit 13,26%li tarkibi bilan 1143 ming t. Kondan hoz. kunda foydalanilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЙДАРКОН СИМОБ КОНИ -Қирғизистон Республикаси Ўш вилоятидаги кон. Олай тоғларининг шим. ён бағридаги Фарғона симоб-сурма минтақасининг шарқий қисмида. Фарғона вилояти Сўх ш.дан 19 км шим.- шарқда. Кон 1926 й.да топилган. Гео-логик жиҳатдан Ишметов тоғининг марказида шаклланган антиклиналь структуранинг гумбаз қисмида жойлашган. Унинг ядросидаги оҳактошлар автохтон ва аллохтон қумтош-сланецли қатламлар билан қопланган. Рудаларнинг асосий қисми оҳактошлар ва уларни қопловчи сланецларнинг чегара қисмларида ривожланган метасома-тоз маҳсули бўлган кварц-карбонат таркибли жаспероидларда мужассамлашган. Кондаги рудалар мажмуали таркибга эга бўлиб, асосан, симоб-сурма-флюоритлардан иборат. Асосий саноат минераллари — киноварь, баъ-зан антимонит, флюорит, халькопирит, марказит. Сурма, симоб, қўрғо-шин сульфатузлари учрайди. Улардан ташқари реальгар ва аурипигмент ҳам бор. Норуда минераллардан кварц, кальцит, анкерит ва б. мавжуд. Коннинг жан. қисмида (Жан. структура) 1500—4000 м2 ли мувофиқ ётган май-донларда қалинлиги 2—11 м ли кино-варли қатламсимон руда таналари тарқалган. Коннинг шим. қисмида (Шим. структура) тик ётган, кесишган ва қатламсимон мувофиқ ётувчи руда таналари ривожланган, рудалар мавжуд.
Руда тўпламлари қатламсимон, линза ва уясимон, қўзиқорин-устунсимон шаклларда. Линза, уяларнинг уз. 30 м, қалинлиги 2—11 м, ётиш бўйича уз. 10—100 м. Конда 24 та мустақил майдон разведка қилинган ва фойдаланишга тайёрланган. Симобнинг умумий захиралари ва башоратли ресурслари металлнинг 0,165%ли таркиби билан 20,9 минг т ни ташкил қилади. Сурманинг йиғинди захиралари ва башоратли ресурслари 11,3 минг т га баҳоланади, унда сурманинг ўртача таркиби 1,728%, флюорит 13,26%ли таркиби билан 1143 минг т. Кондан ҳоз. кунда фойдаланилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.