Hijoz

Hijoz — Saudiya Arabistonining Şim.-Ğarbida joylaşgan tarixiy viloyat. H.ning asosiy şahri — Makka johiliyat davrida ham Arabistonning savdo va madaniy markazi bölgan. 7-a.ning boşlarida H.da Muhammad (sav) yangi din — islomni tarğib etib, musulmon jamoasiga asos soldi. Xalifalikning poytaxti Madina, Makka ş. qatorida H. musulmonlarning muqad-das ziyoratgoh joyiga aylangan. Xali-falik poytaxtni Suriyaga, söngra Iroqqa köçirsa ham, H. muqaddas şaharlar tufayli özining mumtoz diniy ahamiyatini saqlab qolgan. Xalifalik parçalangaç, H. turli musulmon davlatlari (Fotimiylar, Ayyubiylar, Mamluklar) tarkibiga kirgan. 1517 y. Misrni turklar bosib olgandan keyin H. muqaddas şaharlari bilan birga Usmoniylar imperiyasiga qöşib olingan. 1811 — 18 y.da Muhammad Ali poşo boşçiligidagi Misr qöşinlari H.ni egallab olgan.

1840 y.dan uni turk gubernatori boşqargan. 1916 y.da H.da turk hukmronligiga qarşi (Makka şarifi Husayn ibn Ali boşçiligida) qözğolon boşlangan. 1912—25 y.larda H. nomigagina mustaqil qirollik bölgan. 1925 y.da Najd hokimi Ibn Saud H.ni egallab olgan. 1932 y.dan H. Saudiya Arabistonining qirol noiblari boşqaradigan viloyatlardan biriga aylangan.