Hisob
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 174-b. — ziyouz.com
Hisob — sonlarni ifodalaş va bel-gilaş usuli. H. tizimlarida p ta birlik (mas, ön) 2-razryadning bir birligiga (önlikka) birlaşadi. 2-raz-ryadli şunça son 3-razryadning bir birligiga (yuzlikka) birlaşadi va h.k. p soni H. tizimininğ asosi, har bir razryaddagi birliklarning sonini ifodalovçi belgilar raqamlar deyiladi. Eng kup qöllanadigan H. tizimi önlik tizim bölib, unda 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 raqamlari işlatiladi (q. Önli sanoq tizimi). Ba'zi xalqlar H.ning beşlik tizimidan foydalanişgan. Qad. Bobilda oltmişlik tizim mavjud bölib, bu tizim soat va gradusning 60 min.ga, minutning 60 sek.ga bölinişida hozirgaça saqlanib qolgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲИСОБ — сонларни ифодалаш ва бел-гилаш усули. Ҳ. тизимларида п та бирлик (мас, ўн) 2-разряднинг бир бирлигига (ўнликка) бирлашади. 2-раз-рядли шунча сон 3-разряднинг бир бирлигига (юзликка) бирлашади ва ҳ.к. п сони Ҳ. тизимининғ асоси, ҳар бир разряддаги бирликларнинг сонини ифодаловчи белгилар рақамлар дейилади. Энг куп қўлланадиган Ҳ. тизими ўнлик тизим бўлиб, унда 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 рақамлари ишлатилади (қ. Ўнли саноқ тизими). Баъзи халқлар Ҳ.нинг бешлик тизимидан фойдаланишган. Қад. Бобилда олтмишлик тизим мавжуд бўлиб, бу тизим соат ва градуснинг 60 мин.га, минутнинг 60 сек.га бўлинишида ҳозиргача сақланиб қолган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.