Hisob stavkasi

Hisob stavkasi HISOB STAVKASI, hisob foi z i stavkasi, qayta moliyalaştiriş stavkasi — markaziy banklarning tijorat banklari rezervlarini töldiriş va ularning öz mijozlariga bank xizmatlari körsatiş uçun beradigan kreditlariga belgilaydigan foiz stavkasi; tijorat banklari Markaziy bankdan olgan kredit resurslari uçun tölaydigan \aq. H.s. bozor mexanizmidagi ğoyat muhim iqtisodiy vosita, davlatning pul siyosatida qöllaniladigan kuçli iqtisodiy dastak. H.s. pul bozoridagi talabga ta'sir körsatişning asosiy vositasi hisoblanadi. Iqtisodiyotda ösişni tezlatiş maqsadlarida H.s. pasaytiriladi yoki aksinça iqtiso-dnyotda ösiş jadallaşib, tovarlarni sotiş qiyinlaşganda ösişni sekinlaştiriş uçun H.s. oşiriladi. H.s.ga pul bozoridagi talabdan taşq-ari kutiladigan inflyatsiya darajasi ham ta'sir körsatadi. Inflyatsiyadan köriladigan yöqotiş H.s.ni oşiriş orqali qoplanadi. Mas, meyordagi H.s. 4% bölib, inflyatsiya 3% darajasida kutilsa, amaldagi H.s. 7% ni taşkil etadi. Markaziy bankning H.s. qança yuqori bölsa tijorat banklari özlari taqdim etadigan krsditlar uçun oladigan foizi şu qalar yuqori böladi. 2004 y.da Özbekiston Respublikasi Markaziy bankining H.s. iyulda 20% dan 18% gaça, dek.da 18% dan 16% gaça pasaytirildi va qayta moliyalaşning yillik stavkasi 18,8% ni taşkil etdi (2003 y.da 27,1%, 2002 y.da 34,5%).

Alişer Vahobov.