Hisori qöy zoti
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 180–181-b. — ziyouz.com
Hisori qöy zoti - göşt-yoğ yönalipşdagi dumbali, dağal junli qöy zoti. Tojikistonning Hisor togi etaklarida xalq seleksiyasi yöli bilan çiqarilgan qad. qöy zotlaridan biri. H.q.z. tanasining uz. va kengligi, yirik dumbasi, toğ şaroitiga va yaylovdan-yaylovga köçişga moslaşganligi, tez yetilişi, keng kökrak qafasi, baquvvat oyoqlari bilan boşqa dumbali qöylardan farq qiladi. Qöçqor va sovliqlari töqol. Tusi malla, qönğir, qora, kamdan-kam oq. Qöçqorlarining qarçiğay balandligi örtaça 87 sm, uz. 85 sm, sovliqlariniki 79 va 75 sm. Qöçqorlarining tirik vazni 110—120 kg (160—180 kg), sovliklariniki 80—90 kg (110— 115 kg)gaça, dumbasi örtaça 15—20 kg (30 kg gaça), 4,5—5 oylik erkak qözilarning tirik vazni 50—54 kg, serpuştligi 110—120%. H.q.z. sersut qöylar hisoblanadi va sovliq suti qözilarini parvarişlaşga sarflanadi. Jun sifati past. Qöçqorlaridan 1,3—1,5 kg, sovliqlaridan 1 — 1,2 kg jun qirqib olinadi. Juni faqat namat (kigiz) tayyorlaşda işlatiladi. Sof holda Tojikiston va Özbekiston («Boysun» va «Hisor» naslçilik şirkat xöjaliklari)da köpaytiriladi. Yil böyi yaylovda boqiladi.
Hisori qöylardan boşqa dumbali qöylarning zot xususiyatlarini yaxşilaşda, yangi zotlar çiqarişda foydalaniladi. H.q.z. iştirokida To.jikiston qöy zoti çiqarilgan.
Ad.:Flrs nxa i on S.I., Gissarskaya ioroda ovets, Duşanbe, 1981.
Abdusattor Amirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲИСОРИ ҚЎЙ ЗОТИ - гўшт-ёғ йўналипшдаги думбали, дағал жунли қўй зоти. Тожикистоннинг Ҳисор тоги этакларида халқ селекцияси йўли билан чиқарилган қад. қўй зотларидан бири. Ҳ.қ.з. танасининг уз. ва кенглиги, йирик думбаси, тоғ шароитига ва яйловдан-яйловга кўчишга мослашганлиги, тез етилиши, кенг кўкрак қафаси, бақувват оёқлари билан бошқа думбали қўйлардан фарқ қилади. Қўчқор ва совлиқлари тўқол. Туси малла, қўнғир, қора, камдан-кам оқ. Қўчқорларининг қарчиғай баландлиги ўртача 87 см, уз. 85 см, совлиқлариники 79 ва 75 см. Қўчқорларининг тирик вазни 110—120 кг (160—180 кг), совликлариники 80—90 кг (110— 115 кг)гача, думбаси ўртача 15—20 кг (30 кг гача), 4,5—5 ойлик эркак қўзиларнинг тирик вазни 50—54 кг, серпуштлиги 110—120%. Ҳ.қ.з. серсут қўйлар ҳисобланади ва совлиқ сути қўзиларини парваришлашга сарфланади. Жун сифати паст. Қўчқорларидан 1,3—1,5 кг, совлиқларидан 1 — 1,2 кг жун қирқиб олинади. Жуни фақат намат (кигиз) тайёрлашда ишлатилади. Соф ҳолда Тожикистон ва Ўзбекистон («Бойсун» ва «Ҳисор» наслчилик ширкат хўжаликлари)да кўпайтирилади. Йил бўйи яйловда боқилади.
Ҳисори қўйлардан бошқа думбали қўйларнинг зот хусусиятларини яхшилашда, янги зотлар чиқаришда фойдаланилади. Ҳ.қ.з. иштирокида То.жикистон қўй зоти чиқарилган.
Ад.:Флрс нха и он С.И., Гиссарская иорода овец, Душанбе, 1981.
Абдусаттор Амиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.