Hojib

Hojib (arab. — xizmatkor) — 1) Somoniylar, Qoraxoniylar, Sal-juqiylar kabi örta asr saltanatlarida hukmdor qabulxonasi boşliği, E1PIK oğa. Saroy kotiblari. xazinaçi va b. unga bevosita böysunganlar. Xorijiy yurtlardan kelgan elçilar hukmdor qabuliga kirişdan oldin H. bilan uçraşgan. H.dan davlat işlarida huşyor böliş, sir saqlaş, mamlakat ğanimlari, muxoliflari bilan muzo-karalar yurita oliş qobiliyati talab qilingan. Saltanat, hukmdor oldidagi salmoqli xizmati evaziga H.ga xos H. yoki uluğ H. unvonlari berilgan. Manbalar zarurat tuğilganda H.ning harbiy harakatlarda ham iştirok etganligidan şahodat beradi. Mögullar davridan e'tiboran H. vazifasini bajaruvçi şaxs «şiğa-vul» atamasi bilan atalgan.

Abulfazl Bayhaqiyning «Ta'rixi Mas'udiy» asarida yozilişiça, H.lar uluğ H., saroy H., navbatçi H. H.-jomador kabi turli darajadagi man-sablarni egallaşgan. Rasmiy marosimlarda uluğ H. oliy hukmdorga eng yaqin joyni egallagan. Janglarda uluğ H. qöşinning mas'uliyatli qismlaridan biri — çap qanotga qömondonlik qilgan. H.lar odatda qora çakmon va 2 uçli kuloh kiyib yurganlar; 2) Örta Osiyo xonliklarida darvozabon.