Hosildorlik

Hosildorlik - ekin maydoni birligidan olinadigan dehqonçilik mahsuloti miqdori; s/ga bilan hisoblanadi. H. bir neça turga bölinadi: potensial H., rejali H., kutilayotgan H., tupdagi H., 1 ga dan olingan haqiqiy H. Potensial H. — ekin navida mavjud hosil beriş imkoniyatlarini yuzaga çiqariş zarur bölgan barça şart-şaroitlar ta'minlanganda 1 ga ekinzordan olinişi mumkin bölgan mahsulotning maksimal miq-dori. Uni i.t. muassasalari (nav ori-ginatorlari), davlat nav sinaş tarmoği, ilğor şirkat, fermer xöjaliklari mutaxassislari ideal hamda odatdagi agrofonga tatbiqan hisob-lab çiqadilar. Bu esa navlar tarkibi hamda xöjalik, viloyat, mintaqa va h.k.dagi dehqonçilik tarmoqlarining tuzilmasini belgilaşga yordam beradi. Rejali H. — xöjalik şaroitlarida 1 ga yerdan olinişi mumkin bölgan mahsulot miqdori; H.da eri-şilgan daraja tuproq unumdorligi, texnika vositalari, öğitlar va h.k. bilan ta'minlanganlikni hisobga olgan holda ekin ekilgunga qadar bel-gilanadi. Kutilayotgan H. (hosilga qarab möljallanadigan H.) — 1 ga yerdan olinişi möljallanayotgan mahsulot. Ekinzorlarning umumiy hola-tini baholaş asosida xöjaliklar tomonidan hisoblanadi. Kutilayotgan hosil körsatkiçlari şaroitga qarab özgarişi mumkin. Kutilayotgan H. har 1 ga dan s hisobida yoki taxminiy hisobda (yuqori, örta, past, ötgan yilgi darajada) aniqlanadi. Tupdagi H. (biol. H.) — öz vaqtida boşlanadigan yiğim-terim oldidan dalada yetilgan tayyor mahsulot miqdori. Haqiqiy H. — 1 ga dan olingan haqiqiy hosil (ombor H.) — yiğilgan va kirim qilingan mahsulot. turli usullarda: dastlabki kirim yoki har 1 ga ekin, bahorgi mahsuldor may-don hisobiga töğri keladigan sof massa va b. bilan qayd etiladi.

H. darajasi iqlim, geografik, tuproq, mikrobiologik, biologik, agrotexnik, taşkiliy-iqgisodiy va b. şaroitlar bilan belgilanadi. Dehqonçilikning intensiv sistemalarini joriy qiliş bilan ekinlar H.i, asosan i.ç.ni intensivlaş omillari hisobiga ortib boradi.

Dildora Saidova.