Hujayra sikli

Hujayra sikli HUJAYRA SIKLI, hujayra ning hayotiy sikli — hujay-raning bölinişidan söng yana bölingunçayoki ölgunça ötgan hayot davri. Bir hujayralilar H.s. ularning hayot davriga töğri keladi. Töxtovsiz bölinadigan hujayralar H.s. mitoz sikliga töğri kelib, ketma-ket almaşinib turadigan 4 davr: postmitoz yoki sin-tezdan oldingi (O, inglizça § \ — ösiş, yirikla-

GO U şiş), sintez (8, in-glizça 8uMpe518 — sintez), mitozdan oldingi yoki sintezdan keyingi (S ) va mitoz (M) dan iborat.

2 S davrda transkripsiya sodir böladi; sintezlangan oqsillar töplanadi; DNK sin-teziga tayyorgarlik köriladi. 5 davrda DNK replikatsiyalanadi, xromosomalar materiali 2 hissa ortadi. S davrda hujayralar bölinişga tay- 2 yorlanadi; böliniş dukini hosil qiladigan oqsillar sintezlanadi. M i t o z — H.s.ning yakuniy davri bölib, unda reduplikatsiyalangan xromosomalar hujayraning har xil qutblariga tarqaladi.

H.s. va uning davrlarining davomiyligi köpayadigan hujayralarning xili, yoşi, organizmdagi gormonlar balansiga boğliq. Vaqtga nisbatan S va S davrla-

: 2 ri özgaruvçan böladi; tinim davrlari bölgan H.s. ayniqsa uzoq davom etadi. Bunday hollarda O yoki tinim davri (in-

0 glizça §ar — ora-liq, interval) alohida ajratiladi. Agar tinim davri hisobga olinadigan bölsa, u holda H.s. haftalab, hatto oylab davom etişi mumkin (mas, jigar hujayralari). Neyronlarda H.s. organizm umriga teng böladi.