Huloku
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 225-b. — ziyouz.com
Huloku HULOKU, Hulagu, Hulokuxon, Halokuxon (1217, Möğuliston — 1265.8.2, Maroğa, Eron) — Hulokuiylar davlati va sulolasi asosçisi. Çingizxonning nabirasi, Tulixonning 4-öğli. Möğulistonda tuğilgan. Yoşligidan harbiy yurişlarda qatnaşgan. H. Uluğ qurultoyning qarori bilan Amudaryodan keçib ötib (1256), qisqa vaqt içida hoz. Afğonistonning bir qis-mini, Eron, Iroq, Zakavkazye, kiçik Osiyo yerlarini bosib olgan (1256— 58). 1256 y. özini mustaqil hukmdor deb e'lon qilgan; H. nomigagina uluğ qoonga böysungan, undan elxon unvonini olgan. H. şomoniylikka e'tiqod qilsa-da, boşqa dinlarni ta'qib etmagan. Ismo-iliylar davlatinn (1256) va Abbosiylar xalifaligini (1258) butunlay tor-mor qilgan. Sönggi xalifa — Musta'simni qatl etgan. 1260 y. möğul qöşinlari Suriyaga bostirib kirgan, lekin Falastinda bölgan jangda Misr qöşinlari (mamluklar) tarafidan yengilgan. 1262 y. Oltin Örda bilan uruş olib borgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲУЛОКУ, Ҳулагу, Ҳулокухон, Ҳалокухон (1217, Мўғулистон — 1265.8.2, Мароға, Эрон) — Ҳулокуийлар давлати ва сулоласи асосчиси. Чингизхоннинг набираси, Тулихоннинг 4-ўғли. Мўғулистонда туғилган. Ёшлигидан ҳарбий юришларда қатнашган. Ҳ. Улуғ қурултойнинг қарори билан Амударёдан кечиб ўтиб (1256), қисқа вақт ичида ҳоз. Афғонистоннинг бир қис-мини, Эрон, Ироқ, Закавказье, кичик Осиё ерларини босиб олган (1256— 58). 1256 й. ўзини мустақил ҳукмдор деб эълон қилган; Ҳ. номигагина улуғ қоонга бўйсунган, ундан элхон унвонини олган. Ҳ. шомонийликка эътиқод қилса-да, бошқа динларни таъқиб этмаган. Исмо-илийлар давлатинн (1256) ва Аббосийлар халифалигини (1258) бутунлай тор-мор қилган. Сўнгги халифа — Мустаъсимни қатл этган. 1260 й. мўғул қўшинлари Сурияга бостириб кирган, лекин Фаластинда бўлган жангда Миср қўшинлари (мамлуклар) тарафидан енгилган. 1262 й. Олтин Ўрда билан уруш олиб борган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.