Huquq subyekti
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 246-b. — ziyouz.com
Huquq subyekti - qonunga bino-an huquqqa ega böliş va zimmasiga yuridik majburiyatlar oliş layoqatiga ega bölgan jismoniy yoki yuridik şaxs. H.s. huquqning barça sohalarida huquqiy munosabatlarntgg zaruriy belgisi bölib, ularning har birida subyektlarning mavqei muayyan öziga xoslikka ega. Mas, fuqaroviy huquqiy munosabatlarda fuqarolar, çet el fuqarolari va fuqarolikka ega bölmagan şaxslar jismoniy şaxs sifati-da; tijorat va notijorat taşkilotlari yuridik şaxs sifatida qatnaşa-dilar; fuqaroviy huquqiy munosabatlar subyektlarining uçinçi turini davlatning özi, davlat va mahalliy tuzilmalar taşkil etadi. Ma'muriy huquqiy munosabatlarda asosan davlat organlari, mansabdor şaxslar, fuqa-rolar va ayrim hollardagina taşki-lotlar (yuridik şaxslar) H.s. böla oladi. Qonun biror şaxs yoki tuzilmani H.s sifatida tan olar ekan, uning davlat, davlat taşkilotlari, boşqa şaxslarga nisbatan tutgan örnini tavsiflovçi huquqiy maqomini belgilab beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲУҚУҚ СУБЪЕКТИ - қонунга бино-ан ҳуқуққа эга бўлиш ва зиммасига юридик мажбуриятлар олиш лаёқатига эга бўлган жисмоний ёки юридик шахс. Ҳ.с. ҳуқуқнинг барча соҳаларида ҳуқуқий муносабатларнтгг зарурий белгиси бўлиб, уларнинг ҳар бирида субъектларнинг мавқеи муайян ўзига хосликка эга. Мас, фуқаровий ҳуқуқий муносабатларда фуқаролар, чет эл фуқаролари ва фуқароликка эга бўлмаган шахслар жисмоний шахс сифати-да; тижорат ва нотижорат ташкилотлари юридик шахс сифатида қатнаша-дилар; фуқаровий ҳуқуқий муносабатлар субъектларининг учинчи турини давлатнинг ўзи, давлат ва маҳаллий тузилмалар ташкил этади. Маъмурий ҳуқуқий муносабатларда асосан давлат органлари, мансабдор шахслар, фуқа-ролар ва айрим ҳоллардагина ташки-лотлар (юридик шахслар) Ҳ.с. бўла олади. Қонун бирор шахс ёки тузилмани Ҳ.с сифатида тан олар экан, унинг давлат, давлат ташкилотлари, бошқа шахсларга нисбатан тутган ўрнини тавсифловчи ҳуқуқий мақомини белгилаб беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.