Huquqiy davlat
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 247-b. — ziyouz.com
Huquqiy davlat - davlat tuzilişi va faoliyatining huquqk^ asoslanganligi. H.d. ğoyasini antik mutafak-kirlar ilgari surgan edilar. I.Kant esa unga ilmiy-falsafiy ta'rif bergan. H.d.da davlatning quyidagi prinsiplar asosida faoliyat yurgizişi va amal qilişi şart hisoblanadi: xalq suvereniteti; şaxsning huquq va er-kinliklarining heç kim, şu jumladan, davlat tomonidan ham har qanday hodda buzilmasligi; Konstitutsiya va qonunning ustunligi; hokimiyatning bölinişi tamoyiliga amal qiliş; sudlarning mustaqilligi, xalqaro huquq normalarining milliy huquq normalaridan ustun bölişi.
H.d.da eng oliy qadriyat inson hisoblanadi. Davlat faqat huquq normalarini yaratib qolmay, özi ham ularga amal qilişi H.d.ning eng muhim xususiyatidir. H.d. demokratiyaning ajralmas belgisidir. Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining muqaddimasida Özbekiston xalqi in-sonparvar demokratik huquqiy davlat barpo etişni közlab özining muxtor vakillari siymosida davlatimizning asosiy qonunini qabul qilişi ta'kidlab ötilgan. Özbekistonning mus-taqil davlatçiligi davrida konsti-tutsiya va qonunlarning ustunligi ğoyasi xalq ijtimoiy ongining tarkibiy qismiga aylandi. Qonunni çet-lab ötiş emas, aksinça, qonun talablari asosida, unga mos va muvofiq ravişda yaşaş lozimligi kişilar ongiga tobora singib bormoqda. davlat inson huquqlari va manfaatlarini ta'minlaşning izçil huquqiy mexanizmini yaratiş tadbirlarini amalga oşirdi (yana q. Krnun ustuvorligi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲУҚУҚИЙ ДАВЛАТ - давлат тузилиши ва фаолиятининг ҳуқуқк^ асосланганлиги. Ҳ.д. ғоясини антик мутафак-кирлар илгари сурган эдилар. И.Кант эса унга илмий-фалсафий таъриф берган. Ҳ.д.да давлатнинг қуйидаги принциплар асосида фаолият юргизиши ва амал қилиши шарт ҳисобланади: халқ суверенитети; шахснинг ҳуқуқ ва эр-кинликларининг ҳеч ким, шу жумладан, давлат томонидан ҳам ҳар қандай ҳодда бузилмаслиги; Конституция ва қонуннинг устунлиги; ҳокимиятнинг бўлиниши тамойилига амал қилиш; судларнинг мустақиллиги, халқаро ҳуқуқ нормаларининг миллий ҳуқуқ нормаларидан устун бўлиши.
Ҳ.д.да энг олий қадрият инсон ҳисобланади. Давлат фақат ҳуқуқ нормаларини яратиб қолмай, ўзи ҳам уларга амал қилиши Ҳ.д.нинг энг муҳим хусусиятидир. Ҳ.д. демократиянинг ажралмас белгисидир. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг муқаддимасида Ўзбекистон халқи ин-сонпарвар демократик ҳуқуқий давлат барпо этишни кўзлаб ўзининг мухтор вакиллари сиймосида давлатимизнинг асосий қонунини қабул қилиши таъкидлаб ўтилган. Ўзбекистоннинг мус-тақил давлатчилиги даврида консти-туция ва қонунларнинг устунлиги ғояси халқ ижтимоий онгининг таркибий қисмига айланди. Қонунни чет-лаб ўтиш эмас, аксинча, қонун талаблари асосида, унга мос ва мувофиқ равишда яшаш лозимлиги кишилар онгига тобора сингиб бормоқда. давлат инсон ҳуқуқлари ва манфаатларини таъминлашнинг изчил ҳуқуқий механизмини яратиш тадбирларини амалга оширди (яна қ. Крнун устуворлиги).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.