Husayn Voiz Koşifiy
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 682-b. — ziyouz.com
Koşifiy Husayn Voiz (taxallusi; asl ismi Kamoliddin; Voiz — laqabi) (taxm. 1442/46, Sabzavor qişlogi — 1505, Hirot) — notiqlik sanati namoyandasi va nazariyotçisi, mutafakkir, ilohiyotçi olim. Arab, fors, turk tillarini yaxşi bilgan, mat., kimyo, astronomiya, musiqa, adabiyot va fikhdan töla ma'lumot olgan. Yoşligidan voizlik b-n şuğullangan. Nişopur Maşhadda (1455—68), keyinçalik Hirotda (1468 y.dan) yaşagan. Asarlarini fors tilida yozgan. Navoiy b-n ijodiy hamkorlik qilgan, unga bağişlab asar yozgan («Mavoqibi oliya» — «Oliy tuxeralar»). Falsafa, axloq, tilşunoslik, adabiyotşunoslik siyosat, din tarixi, voizlik, şe'r san'ati kabi fanlarga oid 200 dan ortiq asar muallifi. Axloq haqidagi eng maşhur asarlaridan biri «Axloqi muxsiniy» («Yaxşi xulqlar») Husayn Boyqaronipg öğli Abulmuhsin Mirzoga bağişlangan. «Futuvvatnomai sultoniy yoxud juvonmardlik tariqati» asari özbek tilila vaşr etilgan (1994). K.ning 45 nomdagi asarlarining 197 qölyozma va 75 toşbosma nusxalari Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi.
L().: Navoiy zamondoşlari xotirasida. T.. 1986; Ni sor i y H.. Muzakkiri ahbob; T.. 1993.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОШИФИЙ Ҳусайн Воиз (тахаллуси; асл исми Камолиддин; Воиз — лақаби) (тахм. 1442/46, Сабзавор қишлоги — 1505, Ҳирот) — нотиқлик саньати намояндаси ва назариётчиси, мутафаккир, илоҳиётчи олим. Араб, форс, турк тилларини яхши билган, мат., кимё, астрономия, мусиқа, адабиёт ва фикҳдан тўла маълумот олган. Ёшлигидан воизлик б-н шуғулланган. Нишопур Машҳадда (1455—68), кейинчалик Ҳиротда (1468 й.дан) яшаган. Асарларини форс тилида ёзган. Навоий б-н ижодий ҳамкорлик қилган, унга бағишлаб асар ёзган («Мавоқиби олия» — «Олий тухералар»). Фалсафа, ахлоқ, тилшунослик, адабиётшунослик сиёсат, дин тарихи, воизлик, шеър санъати каби фанларга оид 200 дан ортиқ асар муаллифи. Ахлоқ ҳақидаги энг машҳур асарларидан бири «Ахлоқи мухсиний» («Яхши хулқлар») Ҳусайн Бойқаронипг ўғли Абулмуҳсин Мирзога бағишланган. «Футувватномаи султоний ёхуд жувонмардлик тариқати» асари ўзбек тилила вашр этилган (1994). К.нинг 45 номдаги асарларининг 197 қўлёзма ва 75 тошбосма нусхалари Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади.
Л().: Навоий замондошлари хотирасида. Т.. 1986; Ни сор и й Ҳ.. Музаккири аҳбоб; Т.. 1993.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.