Huşsizlik

Huşsizlik HUŞSIZLIK, huşdan ketiş — miyaning qon bilan ta'minlanişi buzilişi natijasida qisqa muddat röy beradigan holat. Ruhiy iztirob (qörqiş, hayajonlaniş), oğriq (buy-rak, jigar oğriği), içak sançiği, oftob urişi ta'sirida, ba'zida gorizontal holatdan tik holatga ötganda va b.da uçraydi. Köpinça öta toliqqan, oç qolgan, infeksion kasalliklar bilan oğrigan kişilarda kuzatiladi. H. markaziy nerv sistemasi yoki yurak faoliyati buzilganlik belgisi bölişi mumkin. H. oldidan bemorning boşi aylanadi, böşaşadi, közi tinadi, quloği şanğillaydi, qöl-oyoqlari uvuşadi; ba'zan H. holati şu belgilar bilan ötib ketişi, bemor huşini butunlay yöqotmasligi ham mumkin. H.da bemorning nafas olişi sustlaşib, köz qoraçiği torayadi, söng kengayadi va yoruğlikdan ta'sirlanmaydi, pulsi zaiflaşadi, tanasini muzdek ter bosadi, rangi oqarib, tösatdan yiqiladi. H. bir neça sek. dan 1—2 min. gaça, ba'zan undan köproq davom etişi mumkin. Yurak-tomir sistemasida jiddiy özgarişlar bölmasa, H. tezda ötib ketadi; bemorning es-huşi, rangi öziga kelib. pulsi va nafas olişi normallaşgani bilan boş oğriği, quvvatsizlik. horğinlik alomatlari ançagaça davom etib turadi. H.da bemorni huşiga keltiriş uçun u yotgan xona sof havo bilan şamollatiladi, siqib turadigan kiyimlari böşatiladi, boş tomo-nini pastroq qilib yotqiziladi; yuzi va kökragiga sovuq suv purkaladi yoki soçiq höllab bosiladi; naşatir spirti hidlatiladi va çakkasiga surtiladi (sirka yoki odekolon surtsa ham böladi), oyoğiga issiq grelka qöyiladi yoki dağalroq narsa bilan işqalanadi. Bemor huşiga kelgaç issiq şirin çoy yoki kofe içiriladi. H. röy berganda, albatta, vraç çaqiriş kerak.