Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    I

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 1-b. — ziyouz.com

    I — özbek kirill alifbosining öninçi harfi. Til oldi, lablaşmagan, tor unli tovuş. Tilning böylama holatiga köra old qator hamda orqa qator i turlariga ega (bu hol imloda aks etmagan). Yumşoq özaklar b-n kelganda (siz, til, kişi, yirik) oçiq va yopiq böğinlarda til oldi turi; qattiq özaklarda, xususan, çuqur til orqa undoşlar b-n kelganda til orqa turi qöllanadi. Bu fonema sözning turli örinlarida kela oladi. Turkiy xalqlar, şu jumladan özbek xalqi uçun umumiy bölgan yozuvlarda I harfi öziga xos şaklda bölgan. Ular quyida keltirildi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    И — ўзбек кирилл алифбосининг ўнинчи ҳарфи. Тил олди, лаблашмаган, тор унли товуш. Тилнинг бўйлама ҳолатига кўра олд қатор ҳамда орқа қатор и турларига эга (бу ҳол имлода акс этмаган). Юмшоқ ўзаклар б-н келганда (сиз, тил, киши, йирик) очиқ ва ёпиқ бўғинларда тил олди тури; қаттиқ ўзакларда, хусусан, чуқур тил орқа ундошлар б-н келганда тил орқа тури қўлланади. Бу фонема сўзнинг турли ўринларида кела олади. Туркий халқлар, шу жумладан ўзбек халқи учун умумий бўлган ёзувларда И ҳарфи ўзига хос шаклда бўлган. Улар қуйида келтирилди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.