Ibn Muqla
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9-b. — ziyouz.com
Ibn Muqla (töliq ismi Abu Ali Muqammad binni Ali binni alhasan ibn Muqla, 886—940) — maşhur xattot, tilşunos olim, davlat arbobi. Arab yozuvini isloh qilib, harflarning özaro mutanosibligini yaratgan. Kufiy xati asosida arab yozuvining muhaqqaq, suls, rayhoniy, nasx, tavqe, riqo, ta'liq kabi asosiy xat usullarini ixtiro qilgan. Ayrim ma'lumotlarga köra, arab alifbosidagi nuqta (harakat) lar ham I. M. tomonidan kiritilgan. Bu, öz navbatida, qad. yozma yodgorliklarni xatosiz töğri öqiş imkonini bergan. 16-a. adibi Kozi Ahmadning «Risola oid ba xattoton va naqqoşon» («Xattotlar va naqqoşlar haqida risola») asarida I. M. haqida, uning mohir kotibligi haqida muhim ma'lumotlar keltiradi. Hayoti oğir keçgan (öng qöli kesib taşlanganda, çap qöli b-n yoza boşlagan) I. M. fo-jiali halok bölgan.
Ad.: Murodov A., Örta Oyeiyo xattotlik san'ati tarixidan, T., 1971.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИБН МУҚЛА (тўлиқ исми Абу Али Муқаммад бинни Али бинни алҳасан ибн Муқла, 886—940) — машҳур хаттот, тилшунос олим, давлат арбоби. Араб ёзувини ислоҳ қилиб, ҳарфларнинг ўзаро мутаносиблигини яратган. Куфий хати асосида араб ёзувининг муҳаққақ, сулс, райҳоний, насх, тавқе, риқо, таълиқ каби асосий хат усулларини ихтиро қилган. Айрим маълумотларга кўра, араб алифбосидаги нуқта (ҳаракат) лар ҳам И. М. томонидан киритилган. Бу, ўз навбатида, қад. ёзма ёдгорликларни хатосиз тўғри ўқиш имконини берган. 16-а. адиби Кози Аҳмаднинг «Рисола оид ба хаттотон ва наққошон» («Хаттотлар ва наққошлар ҳақида рисола») асарида И. М. ҳақида, унинг моҳир котиблиги ҳақида муҳим маълумотлар келтиради. Ҳаёти оғир кечган (ўнг қўли кесиб ташланганда, чап қўли б-н ёза бошлаган) И. М. фо-жиали ҳалок бўлган.
Ад.: Муродов А., Ўрта Оеиё хаттотлик санъати тарихидан, Т., 1971.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.