Ibn Tulun masjidi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 21-b. — ziyouz.com
Ibn Tulun masjidi – Qohira (Misr) dagi me'moriy yodgorlik. Misr noibi Ahmad ibn Tulun qurdirgan (876— 79). Masjid murabba tarhli (162x162 m), 3 tomondan qöş ravoq va ğiştin devor (bal. 12 m) b-n öralgan. Devor va ravokdari pişiq ğiştdan. Hovli (92x92 m) ning jan. qismidagi xonaqoh 5 köndalang nefta bölingan. Har bir nefda 17 ta ravoklar qatori joylaşgan. Ravoqlarning uzun yöli qiblaga qaratilgan. Ravoqlar taqasimon şaklda bölib, törtburçakli us-tunlarga tayangan. Ravoq burçaklari (ba-ğali) kiçik bezakli ravoqçalar b-n bezatilgan. Tepasi dandana b-n yakunlangan. Şifti naqşlar b-n bezatilgan. Har bir beşinçi ravoq va mehrobning taqasimon hoşiyasiga öyma naqşda kufiy yozuvi bitilgan. Masjid hovlisida 1000 ga yaqin kişi namoz öqiydi. Murakkab uslubda, ohaktoşdan qurilgan minora (bal. 40, 44 m) 4 qismga ajratilgan. Asosi murabba tarxli, yuqorisi burama şaklda. Masjid tomidagi taqasimon toş köprik orqali aylanma zinadan minora yuqorisiga çiqiladi. Hovli örtasida gumbazli sardoba qurilgan (1296). I. T. m. milliy me'morlik an'analarini özida mujassam etgan yaxlit me'moriy inşootdir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИБН ТУЛУН МАСЖИДИ – Қоҳира (Миср) даги меъморий ёдгорлик. Миср ноиби Аҳмад ибн Тулун қурдирган (876— 79). Масжид мурабба тарҳли (162x162 м), 3 томондан қўш равоқ ва ғиштин девор (бал. 12 м) б-н ўралган. Девор ва равокдари пишиқ ғиштдан. Ҳовли (92x92 м) нинг жан. қисмидаги хонақоҳ 5 кўндаланг нефта бўлинган. Ҳар бир нефда 17 та равоклар қатори жойлашган. Равоқларнинг узун йўли қиблага қаратилган. Равоқлар тақасимон шаклда бўлиб, тўртбурчакли ус-тунларга таянган. Равоқ бурчаклари (ба-ғали) кичик безакли равоқчалар б-н безатилган. Тепаси дандана б-н якунланган. Шифти нақшлар б-н безатилган. Ҳар бир бешинчи равоқ ва меҳробнинг тақасимон ҳошиясига ўйма нақшда куфий ёзуви битилган. Масжид ҳовлисида 1000 га яқин киши намоз ўқийди. Мураккаб услубда, оҳактошдан қурилган минора (бал. 40, 44 м) 4 қисмга ажратилган. Асоси мурабба тархли, юқориси бурама шаклда. Масжид томидаги тақасимон тош кўприк орқали айланма зинадан минора юқорисига чиқилади. Ҳовли ўртасида гумбазли сардоба қурилган (1296). И. Т. м. миллий меъморлик анъаналарини ўзида мужассам этган яхлит меъморий иншоотдир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.