Ibodatxona

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 24-b. — ziyouz.com

Ibodatxona — dindorlarning xudoga muayyan tartibda siğinadigan joyi, diniy rasm-rusum va marosimlar ötkaziladigan bino, inşootlar majmuasi. I. ning quriliş uslubi va me'moriy bezagi diniy mavzular b-n boğliq: mas, xristianlik I. lari çerkov, sobor, monasşir va b., katoliklarda kostyol, kapella va b., buddizm I. lari tera, pagoda, zikkurat, dagoba, stupa va b., yahudiylarda sinagoga, mu-sulmonlarda mayejid kabilar.

I. lar kadimdan yirik jamoat binolari hisoblangan. Qad. Misr ehrom (piramida) lari, Ossuriya va Bobilda zikkuratlar, Hindiston, Xitoy, Yapo-niyada stupalar, Qad. Rimda haykaltaroşlik va rassomlik asarlari b-n be-zatilgan xaşamatli I. lar qurilgan. Keyinçalik Yevropada bazilika, roman, gotika, barokko, klassitsizm, konstruktivizm uslubida qurilgan gumbazli I. lar keng tarqalgan.

Özbekiston hududida turli davrlarda Budda I. lari (Qoratepa, Fayoztepa), mayejidlar, çerkov, kostel, monastirlar barpo etilgan. I.larning taraqqiyot tarixi diniy talablardan taşqari, turli xalqlarda me'moriy taraqqiyotning umumiy yönalişi b-n ham belgilangan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ИБОДАТХОНА — диндорларнинг худога муайян тартибда сиғинадиган жойи, диний расм-русум ва маросимлар ўтказиладиган бино, иншоотлар мажмуаси. И. нинг қурилиш услуби ва меъморий безаги диний мавзулар б-н боғлиқ: мас, христианлик И. лари черков, собор, монасшир ва б., католикларда костёл, капелла ва б., буддизм И. лари тэра, пагода, зиккурат, дагоба, ступа ва б., яҳудийларда синагога, му-сулмонларда маежид кабилар.

И. лар кадимдан йирик жамоат бинолари ҳисобланган. Қад. Миср эҳром (пирамида) лари, Оссурия ва Бобилда зиккуратлар, Ҳиндистон, Хитой, Япо-нияда ступалар, Қад. Римда ҳайкалтарошлик ва рассомлик асарлари б-н бе-затилган хашаматли И. лар қурилган. Кейинчалик Европада базилика, роман, готика, барокко, классицизм, конструктивизм услубида қурилган гумбазли И. лар кенг тарқалган.

Ўзбекистон ҳудудида турли даврларда Будда И. лари (Қоратепа, Фаёзтепа), маежидлар, черков, костел, монастирлар барпо этилган. И.ларнинг тараққиёт тарихи диний талаблардан ташқари, турли халқларда меъморий тараққиётнинг умумий йўналиши б-н ҳам белгиланган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.