Ibodiylar

Ibodiylar IBODIYLAR, abodiylar — xorijiylar jamoalaridan biri, 7-a. ning 2-yarmida yaşagan Abdulloh ibn Ibod (Abod) izdoşlari. Ular öz qözğolonlari b-n abbosiylarning hokimiyatni egallaşlariga yordam berganlar. Hoz. Şim. Afrikada, Ummon, Zanjibarda I. jamoalari bor. I. diniy-siyosiy karaşlari asosini imomat haqidagi ta'limot taşkil etadi. Ular yagona imomat ğoyasini qat'iy qilib qöymasalarda, bir vaqtning özida musulmon olamining turli joylarida bir neça imomlar bölişi mumkin, deb hisoblaganlar. I. ning qaraşlarida sunniylar va mu'-taziliylarning aqidaviy ğoyalari öz ifodasini topdi. I. odamlarning qil-mişlarini vujudga keltiruvçi Allohdir, deb biladilar. I. siyosiy va diniy sabablarga köra kişini öldirişni rad etgan (xorijiylarning aqidasi) bölsalar ham antropomor-fistlar (xudoni odam qiyofasida ta-savvur qiluvçilar) ni öldirsa böladi, ularni, xotinlari va bolalarini asir oliş, mol-mulklarini ölja sifatida qölga kiritiş mumkin, deb hisoblardilar. Boşqa xorijiylardan farqli ravişda I. musulmonlar orasidan çiqqan öz raqiblarini «kofir» sanamasdilar, ular b-n nikohlanişga ruxsat berardilar. I. ta'limotining tarafdorlari köpgina musulmon mamlakatlarida bor edi, biroq ular diniy sohada ham, siyosiy sohada ham yak-dil bölmaganlar. Ularning diniy e'tiqod va marosimlari sunniylik va şialikdagi oqim, firqalardagi e'tiqod va marosimlardan özining ayrim xususiyatlari b-n farq qiladi.