Ibrohim
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26–27-b. — ziyouz.com
Ibrohim — Qur'onda nomi zikr etilgan payğambarlardan biri, özidan keyin ötgan barça payğambarlarning bobokaloni, arablar va yahudiylarning umumiy ajdodi. Allohning çin dösti (xalilullox,), imom, siddiq va hanif deb ta'riflanadi. Yahudiy-xristian diniy adabiyotlarida Avraam nomi b-n ma'lum. Bobilda tavallud topgan. Avvaliga yulduz, oy, quyoşga siğinmoqçi bölgan, keyin yolğiz Allohga ibodat qila boşlagan. Otasi Ozor va qavmlarni ham ana şunga da'vat qilgan. Ular 6-n bahslaşgan, ammo işontirolmagaç, otasi va qavmlari siğinib yurgan hamma butlarni sindirib taşlagan. Şu sababli uni yondirib yubormoqçi böladilar. Ammo u Alloh irodasi b-n olovdan soğ-salomat çiqqanligi Qur'-onda bayon qilingan.
Qur'onda yozilişiça, Alloh I. ga qariganda ikki farzand bergan. Bular Ismoil va Ishrq (as) lardir. Ismoil (as) Muhammad (sav)ning katta bobosi, Ishrq esa, Iso (as) va undan avval ötgan payğambarlarning katta bobosidir. Makkai mukarramada Baytulloh (Allohning uyi) ning bunyod bölişi, islom arkonlarining 5farzi — haj qiliş I.ga borib taqaladi. Ka'badagi «I. joyi» («I. maqomi») musulmonlar ziyoratgoqidir. Diniy adabiyot yagona xudoga e'tiqod qiliş, qurbonlik uçun odam örniga jonivor söyiş, xatna qilişni I. (as) nomi b-n boğlaydi.
Manbalarda I.ning 175 y. umr kurganligi, öğillari uni Madinatul Xalil (Xevron, Falastin) ga dafn etganligi yozilgan. Bu qabr ziyoratgoh hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИБРОҲИМ — Қуръонда номи зикр этилган пайғамбарлардан бири, ўзидан кейин ўтган барча пайғамбарларнинг бобокалони, араблар ва яҳудийларнинг умумий аждоди. Аллоҳнинг чин дўсти (халилуллох,), имом, сиддиқ ва ҳаниф деб таърифланади. Яҳудий-христиан диний адабиётларида Авраам номи б-н маълум. Бобилда таваллуд топган. Аввалига юлдуз, ой, қуёшга сиғинмоқчи бўлган, кейин ёлғиз Аллоҳга ибодат қила бошлаган. Отаси Озор ва қавмларни ҳам ана шунга даъват қилган. Улар 6-н баҳслашган, аммо ишонтиролмагач, отаси ва қавмлари сиғиниб юрган ҳамма бутларни синдириб ташлаган. Шу сабабли уни ёндириб юбормоқчи бўладилар. Аммо у Аллоҳ иродаси б-н оловдан соғ-саломат чиққанлиги Қуръ-онда баён қилинган.
Қуръонда ёзилишича, Аллоҳ И. га қариганда икки фарзанд берган. Булар Исмоил ва Исҳрқ (ас) лардир. Исмоил (ас) Муҳаммад (сав)нинг катта бобоси, Исҳрқ эса, Исо (ас) ва ундан аввал ўтган пайғамбарларнинг катта бобосидир. Маккаи мукаррамада Байтуллоҳ (Аллоҳнинг уйи) нинг бунёд бўлиши, ислом арконларининг 5фарзи — ҳаж қилиш И.га бориб тақалади. Каъбадаги «И. жойи» («И. мақоми») мусулмонлар зиёратгоқидир. Диний адабиёт ягона худога эътиқод қилиш, қурбонлик учун одам ўрнига жонивор сўйиш, хатна қилишни И. (ас) номи б-н боғлайди.
Манбаларда И.нинг 175 й. умр курганлиги, ўғиллари уни Мадинатул Халил (Хеврон, Фаластин) га дафн этганлиги ёзилган. Бу қабр зиёратгоҳ ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.