Iç dam bölişi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 409-b. — ziyouz.com
Iç dam bölişi IÇ DAM BÖLIŞI, içda yel töplanişi, meteorizm — içakda köp yel töplanişi natijasida qorinning taranglaşişi. Soğlom odamning me'dasi va içagida şu a'zolar faoliyatini bir meyorda saklab turiş uçun oz mikdorda gaz böladi. Içakda bijğiş (açiş) jarayoni kuçayganda, köplab sut, şirinlik, uglevod iste'mol qilinganda iç dam bölişi kuzatiladi. Içakda gazlar yaxşi yurişmaganda, içak torayganda, ayniqsa içak tutilganda, qorin a'zolarida qon dimlanganda, surunkali gastrit, pankreatit, enterit, şuningdek, yurak kamçiligida ham iç dam bölişi kuzatiladi. Bemor qornida ogirlik, tirsillaş va oğriq sezadi, yel çiqqandan keyin bu oğriq bosiladi. I.d.b.ning oldini oliş uçun iç normal kelib turişini ta'minlaş, uglevodli ovqatlarni kamroq iste'mol qiliş zarur. Yurak-tomir kasalliklari, stenokardiya b-n oğrigan kişilar I.d.b.ga yöl qöymasliklari lozim, çunki içakning gazlardan çözilişi yurak toj tomirining torayişiga sabab bölişi mumkin. Da vo s i — fa-ollaştirilgan kömir (karbolen) beriladi, moyçeçak (romaşka)dan klizma (huqna) qilinadi, parhez buyuriladi. I.d.b.ga sabab bölgan asosiy omil bartaraf qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЧ ДАМ БЎЛИШИ, ичда ел тўпланиши, метеоризм — ичакда кўп ел тўпланиши натижасида қориннинг таранглашиши. Соғлом одамнинг меъдаси ва ичагида шу аъзолар фаолиятини бир меъёрда саклаб туриш учун оз микдорда газ бўлади. Ичакда бижғиш (ачиш) жараёни кучайганда, кўплаб сут, ширинлик, углевод истеъмол қилинганда ич дам бўлиши кузатилади. Ичакда газлар яхши юришмаганда, ичак торайганда, айниқса ичак тутилганда, қорин аъзоларида қон димланганда, сурункали гастрит, панкреатит, энтерит, шунингдек, юрак камчилигида ҳам ич дам бўлиши кузатилади. Бемор қорнида огирлик, тирсиллаш ва оғриқ сезади, ел чиққандан кейин бу оғриқ босилади. И.д.б.нинг олдини олиш учун ич нормал келиб туришини таъминлаш, углеводли овқатларни камроқ истеъмол қилиш зарур. Юрак-томир касалликлари, стенокардия б-н оғриган кишилар И.д.б.га йўл қўймасликлари лозим, чунки ичакнинг газлардан чўзилиши юрак тож томирининг торайишига сабаб бўлиши мумкин. Да во с и — фа-оллаштирилган кўмир (карболен) берилади, мойчечак (ромашка)дан клизма (ҳуқна) қилинади, парҳез буюрилади. И.д.б.га сабаб бўлган асосий омил бартараф қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.