Içki a'zolarning pastga tuşişi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 415-b. — ziyouz.com
Içki a'zolarning pastga tuşişi IÇKI A'ZOLARNING PASTGA TUŞIŞI, splanxnoptoz — qorin böşliğidagi a'zolar: me'da, jigar, içak, şuningdek, buyrak, baçadon va b.ning odatdagi örnidan ança past turişi. Tuğma (qorin devori va çanoq tubi muskullari hamda içki a'zolarni öz örnida uşlab turadigan boylamlarning tuğma sustligi) va orttirilgan (oğir yuk kötariş oqibatida muskullarning çözilişi va böşaşişi, ayollarda tuğruqsan keyin tez ozib, yoğ töqimasining yöqolişi) xili farq qilinadi. Irsiy moyillik ham qisman rol öynaydi. Me'da va içak pastga tuşganda bemor qornida oğirlik va oğriq sezadi, oğriq aksari tik turganda boşlanib, yotganda bosiladi, buyrak pastga tuşganda bel sohasi oğriydi. Köpinça I.a.p.t.da tinka quriydi, qaysi a'zo pastga tuşgan bölsa, öşa a'zoning funksiyasida özgariş, şuningdek, nerv regulyatsiya-sining buzilişi va h.k. kuzatiladi. I. a. p. t.ning oldini oliş gigiyenik tartibga amal qiliş, vaqtida maromida ovqatlaniş, qabziyatga yöl qöymaslik, muntazam badan tarbiya b-n şuğullanişdan iborat. Davo, asosan, yuzaga kelgan özgarişlarga qarab tayinlanadi. Davo gimnastikasi, fizioterapevtik muolajalar, bandaj taqiş buyuriladi, zaruriyat bölganda jarrohlik usuli qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЧКИ АЪЗОЛАРНИНГ ПАСТГА ТУШИШИ, спланхноптоз — қорин бўшлиғидаги аъзолар: меъда, жигар, ичак, шунингдек, буйрак, бачадон ва б.нинг одатдаги ўрнидан анча паст туриши. Туғма (қорин девори ва чаноқ туби мускуллари ҳамда ички аъзоларни ўз ўрнида ушлаб турадиган бойламларнинг туғма сустлиги) ва орттирилган (оғир юк кўтариш оқибатида мускулларнинг чўзилиши ва бўшашиши, аёлларда туғруқцан кейин тез озиб, ёғ тўқимасининг йўқолиши) хили фарқ қилинади. Ирсий мойиллик ҳам қисман роль ўйнайди. Меъда ва ичак пастга тушганда бемор қорнида оғирлик ва оғриқ сезади, оғриқ аксари тик турганда бошланиб, ётганда босилади, буйрак пастга тушганда бел соҳаси оғрийди. Кўпинча И.а.п.т.да тинка қурийди, қайси аъзо пастга тушган бўлса, ўша аъзонинг функциясида ўзгариш, шунингдек, нерв регуляция-сининг бузилиши ва ҳ.к. кузатилади. И. а. п. т.нинг олдини олиш гигиеник тартибга амал қилиш, вақтида маромида овқатланиш, қабзиятга йўл қўймаслик, мунтазам бадан тарбия б-н шуғулланишдан иборат. Даво, асосан, юзага келган ўзгаришларга қараб тайинланади. Даво гимнастикаси, физиотерапевтик муолажалар, бандаж тақиш буюрилади, зарурият бўлганда жарроҳлик усули қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.