Içki xöjalik hisobi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 420–421-b. — ziyouz.com
Içki xöjalik hisobi - muay-yan bir korxona yoki taşkilotda xöjalik yuritiş usuli; uning boşqa xöjalik subyektlari b-n böladigan muno-sabatlari majmuini muvofiklaştiriş, boşqariş va nazorat qilişga xizmat qiladi. Bozor şaroitida I.x.h. maqsad va mohiyat jihatdan tijorat hisobi sifatida namoyon böladi hamda korxona (taşkilot)ning boşqa xöjalik subyektlari oldidagi majburiyatlarini amalga oşiriş nuqtai nazardan işlab çiqiladi.
I.x.h. korxona (taşkilot) xöjalik hisobinpt tarkibiy va ajralmas qismi bölib, muayyan xöjalik yuritiş subyektiga qaraşli içki bölinmalar qar birining faoliyat yönalişlari va ularning özaro munosabatlariga asoslanadi. Har bir içki bölinmaning ixtisoslaşuviga muvofiq mahsulot i.ç. yoki iş bajariş (xizmat körsatiş) yuzasidan mikdoriy topşiriq, uni bajariş uçun lozim bölgan xarajat tarkiblari, moddiy manfaatdorlik tizimi va b. tegişli körsatkiçlar böyiça meyorlar I.x.h.da öz aksini topadi. I.x.h. da nisbatan erişilgan yakuniy natijalar içki bölinma jamoalari a'zolarini moddiy rağbatlantirişga asos ilib olinadi. Bozor şaroitida I.x.h., ya'ni tijorat hiso-bining asosiy tamoyillari sifatida işlab çiqariş (xizmat körsatiş) ni mustaqil taşkil qiliş, özini özi boşqariş va moliyaviy qoplaş, har bir a'zoni öz mulkiy uluşi miqdorida moddiy javobgarlikka tortiş, moddiy rağbatlantiriş va b. tamoyilar kuçli amal qiladi.
Qurbon Çoriyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЧКИ ХЎЖАЛИК ҲИСОБИ - муай-ян бир корхона ёки ташкилотда хўжалик юритиш усули; унинг бошқа хўжалик субъектлари б-н бўладиган муно-сабатлари мажмуини мувофиклаштириш, бошқариш ва назорат қилишга хизмат қилади. Бозор шароитида И.х.ҳ. мақсад ва моҳият жиҳатдан тижорат ҳисоби сифатида намоён бўлади ҳамда корхона (ташкилот)нинг бошқа хўжалик субъектлари олдидаги мажбуриятларини амалга ошириш нуқтаи назардан ишлаб чиқилади.
И.х.ҳ. корхона (ташкилот) хўжалик ҳисобинпт таркибий ва ажралмас қисми бўлиб, муайян хўжалик юритиш субъектига қарашли ички бўлинмалар қар бирининг фаолият йўналишлари ва уларнинг ўзаро муносабатларига асосланади. Ҳар бир ички бўлинманинг ихтисослашувига мувофиқ маҳсулот и.ч. ёки иш бажариш (хизмат кўрсатиш) юзасидан микдорий топшириқ, уни бажариш учун лозим бўлган харажат таркиблари, моддий манфаатдорлик тизими ва б. тегишли кўрсаткичлар бўйича меъёрлар И.х.ҳ.да ўз аксини топади. И.х.ҳ. да нисбатан эришилган якуний натижалар ички бўлинма жамоалари аъзоларини моддий рағбатлантиришга асос илиб олинади. Бозор шароитида И.х.ҳ., яъни тижорат ҳисо-бининг асосий тамойиллари сифатида ишлаб чиқариш (хизмат кўрсатиш) ни мустақил ташкил қилиш, ўзини ўзи бошқариш ва молиявий қоплаш, ҳар бир аъзони ўз мулкий улуши миқдорида моддий жавобгарликка тортиш, моддий рағбатлантириш ва б. тамойилар кучли амал қилади.
Қурбон Чориев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.