Idiomorfizm
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 53-b. — ziyouz.com
Idiomorfizm (yun. idios — öziga xos va morphe — şakl) — minerallarning öziga xos kristallografik şaklga ega bölişi. I.ni fanga nemis petrografi G. Rozenbuş (1887) kiritgan. Toğ jinslarida köpinça granatlar, dala şpatlari, amfibollar, avgit, kvars, nefelin va b., rudalarda esa pirit, arsenopirit va b. idio-morf, qisman şakli yöqolgan bölsa gipidiomorf va butunlay şaklsiz bölsa ksenomorf deb ataladi.
Mineralning I. darajasi uning kri-stallaniş xususiyati va magmadan ajralib çiqişi vaqtiga boğliq. Idiomorf minerallar magmadan birinçi bölib kristallanadi. Minerallarni aniqlaşda M.ning ahamiyati muhim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИДИОМОРФИЗМ (юн. idios — ўзига хос ва morphe — шакл) — минералларнинг ўзига хос кристаллографик шаклга эга бўлиши. И.ни фанга немис петрографи Г. Розенбуш (1887) киритган. Тоғ жинсларида кўпинча гранатлар, дала шпатлари, амфиболлар, авгит, кварц, нефелин ва б., рудаларда эса пирит, арсенопирит ва б. идио-морф, қисман шакли йўқолган бўлса гипидиоморф ва бутунлай шаклсиз бўлса ксеноморф деб аталади.
Минералнинг И. даражаси унинг кри-сталланиш хусусияти ва магмадан ажралиб чиқиши вақтига боғлиқ. Идиоморф минераллар магмадан биринчи бўлиб кристалланади. Минералларни аниқлашда М.нинг аҳамияти муҳим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.